መግደራ'ቲ ጕዕዞ

Tuesday, April 19th, 2016

Releasing Your Potential

ቀዳማይ ክፋል

እንክዝክሮ ኣምዑተይ ይናወጽ፡ ስምዒተይ ከም ማዕበል ባሕሪ ክግንፍል 'ከሎ ይስምዓኒ። ነፍሰይ ኣብ ውሽጠይ ትነብዕ። ሓዘን በዚ መጺኡ ከይበልኩዎ ውርር ይብለኒ። ቃንዛ ውሽጠይ ይበዝሕ፡ እሓርቕ ከኣ። ቅሩብ ፍኹስ እንተ በለኒ፡ ዘረኻኽበሉ'ሞ ታህን ሕርቃነይ ዘራግፈሉ ዘይምህላዉ ክስወጠኒ 'ከሎ፡ ተስፋ ኣብ ውሽጠይ ክቕህም 'ከሎ ይስምዓኒ። ብዘየገድስ ዝጸንሓኒ ስምዒት፡ ውሽጠይ ቁርር ይብል። ከም ሰርቢ ዝተሰከመ ደበና ድማ፡ ክልተ ጎበታት ኣዒንተይ ንብዓት ይቛጽር። ኣብ ምዕጉርተይ ኣቢሉ ከይወርድ እናተጋደልኩ ድማ፡ ኣብ ናሕሲ ገጸይ የንቃዕርር። ሓደ ሓደ ጊዜ'ውን ሓርቖተይ ምግታእ ስለ ዝኣብየኒ፡ ተቀሚጠሉ ዘሎኹ ሰደቓ እዘብጥ። ዓቕሚ እንተ ዝህልወኒ'ሞ፡ ዘረኻኽበሉ እንተ ዝህሉ፡ ዝወረደት ትውረድ፡ ዝሓቶ ዋጋ ብዘየገድስ፡ ክገብር ምፈተንኩ። እንታይ'ሞ፡ ንፈጣሪ ምምሕጻን እንተ ዘይኰይኑ፡ ዝጠርዓሉ'ሞ፡ ብኡ-ብኡ ምላሽ ዝህበኒ ዘይምህላዉ፡ ነቲ ቃንዛይ የጋድዶ። ካብ ንፈጣሪ ምሃብ ዝዓቢ ከም ዘየሎ እፈልጥ'የ። ሓንሳዕ ግና ዕጉስ ምዃኑ፡ ከምዚ ዝበለ ድቃስ ዝኸልእ መግደራ፡ ቀልጢፉ ከረኻኽበሉ ዘይምድላዩ ዓቕለይ ይፍትን። ግን ከኣ እንቛዕ ከም ሰብ ዘይኰነ እብል። ብዝዀነ እዚ ፍጻሜ ኣብ ሓሳበይ መመሊሱ እናተሳእለ የሸግረኒ ኣሎ። ክድጉዕ ምደለኹ፡ እወ፡ ፍዅስ እንተ በለኒ፡ ክበኪ፡ ከእዊ። ርእሰይ ፈልፋሊ ዒላ፡ ንብዓተይ ከም ዛራ እንተ ዝዀነለይ፡ ክሳዕ ዝወጸለይ ምበኸኹ። ዝውስዀ ስለ ዘየለ ግና፡ ኣብ ውሽጠይ ክገብሮ እመርጽ።

እንታይ እዛረብ ከም ዘሎኹ፡ ንገሌኹም ግር ኢልኩም ይኸውን። ገሌኣትኩም ከኣ ህንጡይነት ፈጢሩልኩም ይኸውን። ደሓን ዘይነግረኩም። ከምዚ ከማይ ከም ትሓዝኑ፡ ምስ ንብዓትኩም ከም እትቃለሱ ብዙሕ ክግምት ኣየድልየንን'ዩ። እዚ ዝጽሕፎ ዘሎኹ ድማ፡ ሓዘን ክድግሰኩም ኢለ ኣይኰንኩን። ድሮ ዝሓዘንኩምዎ ውሑድ ኣይኰነን። ግን ከኣ ነቲ ኣብ ውሽጠይ ዘሎ፡ ብብርዐይ ክዛረብ ክፍትን። በቲ ሓደ ሸነኽ እንተ ወጸለይ፡ በቲ ካልእ ድማ፡ ነቲ ስም ከይረኸበ፡ ብርሃን'ዛ ዓለም ከይረኣየ፡ ካብዛ ዓመጻ ዝመልኣ ዓለም ብሞት እተፈለየ ዕሸል፡ ስም እንተ ሃብኩዎ፡ መን ይፈልጥ፧ ብምባል'የ። እታ ቀዳመይቲ ትንፋስ ስሒቡ፡ ኣብ ክንዲ ዝበኪ፡ ማይ ዝተቓጸጾ'ሞ፡ ገና ከየተንፈሰ፡ ትንፋሱ ዝሰኣነ ዕሸል፡ ብጽሑፈይ ትንፋሱ እንተ ኣተንፈስኩ'ሞ፡ እዚ ኣብ ኣፍ ልበይ ተሰጒዱ ዝኸብደኒ ዘሎ ጓሂ፡ ከም ቅርፊት እንተ ወደቐለይ ኢለ'የ። በዛ ሓጻር ጽሑፈይ፡ ነቲ ኣብ ክንዲ ኣብ ዓለባ ተጠቕሊሉ ዝሟሙቕ፤ ዝሑል ማይ ዝተቐበሎ ዕሸል፡ እንተ ኣሞቝኩዎ'ሞ፡ ሓዘነይ ቅልል እንተ በለ፡ መን ይፈልጥ፧ ድሕሪት መሊሰ፡ ነቲ ዝተደበሰ ልብኹምን ዝደረቐ ቁስሉኹምን፡ እንተ ቀስቒሰዮን ኣድሜዮን ግና፡ ኣቐዲመ ይቕረታ እሓትት።

ዋላ'ኳ ዘዛርበኒ ዘሎ፡ ጓሂ ልበይ እንተኾነ፡ ዝዛረበሉ ዘሎኹ ግና፡ ብዛዕባ ኣብ ላምፔዱሳ እተፈጸመ፡ ሓሳብ ኵሉ ዘናወጸ፡ ኣብ ኣእዛና ዱድ ዝበለ መግደራ'ዩ። እቲ ፍጻሜ ዘይርሳዕ፡ ብዘይካ ኣብቶም ሕሊናኦም ከም ብመዓለም እተዓለመ ሒደት እንተ ዘይኰይኑ፡ ኣብ ሓሳብ ብዙሓት ዘይሃስስ፡ ዓቢ መግደራ'ዩ። ኣብ ውሽጠይ እናተመላለሰት፡ ኣብ ሓሳባተይ ከም ብድሙቕ ሕብሪ እናተሳእለት ተሸግረኒ ዘላ፡ ኣዒንተይ ክዕመት 'ከሎኹ፡ ከም ፊልም መመሊሳ እትረኣየኒ፡ ከባቢየይ ስቕ ክብል 'ከሎ፡ ኣብ ኣእዛነይ ተቃልሕ ፍጻመ እንተ ሃልያ፡ እታ ነፍሰ-ጾር ዝነበረት፡ እናጠሓለት ኣብ ውሽጢ ባሕሪ ካብ ጻዕራ ዝተገላገለት፡ ብመዳሕንቲ ምስ ውሉዳ ተጣቢቓ፡ ኣብ ቆር ባይታ እቲ ባሕሪ ዝተረኸበት ኣደ'ያ። እንክዝክሮ ልበይ እናተዘብሐ ተሸጊረ ኣሎኹ። ዋላ'ኳ ብኣካል እንተ ዘይነበርኩ፡ እንሓሳብ ኣዒንተይ ክጭፍን 'ከሎኹ ግና፡ ብኽያት ዝተሓወሶ ጸሎታን፡ ድምጺ ጫውጫውታን ዕግርግርን፡ ኣብ ሓሳበይ እናተራእየንን ኣብ ኣእዛናይ እናቃልሐን፡ ምጻሩ እስእን። ንፉዕ ተራኻይ ክኸውን'ኳ ዝተርፈኒ ብዙሕ እንተ ሃለወ፡ እስኪ ኣብ ሓሳበይ ዘሎ፡ ኣብ ጽሑፍ ከቕርቦ ክፍትን። እንተ ኣቕሊለዮን ኣፍኲሰዮን ግና፡ ብኣግኡ ይቕረታ እሓትት።

ካልኣይ ክፋል

ዝተበገስሉ ቦታ ካብ በንቃዚ ውጽእ ኢልካ፡ ኣብ ገምገም ባሕሪ እትርከብ ንእሽቶ ቁሸት'ያ። ኣብዚ ቦታ ልዕሊ ሰሙን ዝኸውን ተዓጽዮም'ዮም። ክወጹ ይፍቀደሎም ስለ ዘይነበረ፡ ኣምር'ቲ ቦታ ኣይነበሮምን። ዝተበገስሉ ሰዓት፡ ኣስታት ሰዓት 10 ናይ ለይቲ'ዩ ዝነበረ። እቲ ከባቢ በረኻ ብምዃኑ፡ መብራህቲ ድማ ስለ ዘይነበሮ፡ ኣዝዩ ዘፍርህ'ዩ ነይሩ። ማንም ክዛረብ ኣይተፈቕደሉን። ስጉምቶም እንተኾነ'ውን ብጥንቃቐ ክኸውን፡ ብትርር ዝበለ ትእዛዝ ተነጊርዎም'ዩ። ብዘይካ "ሓሾሕ" "ሓሾሕ" ዝብል ድምጺ እንተ ዘይኰይኑ፡ ካልእ ብዙሕ ዝስማዕ ኣይነበረን። ምስ ተበገሱ ቁሩብ ጸኒሑ ግና፡ ካብ ድቃሶም ዝተበራበሩ ቆልዑ፡ ክበኽዩ ዝጀመሩ ነይሮም'ዮም። ኣዴታቶም ስቕ ክብሉ እናኣቃባጠራሎም ንገሊኦም'ውን ይገንሓኦም ነበራ። ነቶም ክርድኡ ዘይኽእሉ ቆልዑ ድማ፡ ኣፎም ክሓትመኦም ፈተና። ዋላ'ኳ እቶም ቆልዑ ብቑጽሪ ሒደት እንተ ነበሩ፡ ነቲ ስቕታ ዝወሓጦ ለይትን፡ ፍርሒ ከም ከቢድ ደበና ዘጎልበቦ ምሸትን፡ እኹላት'ዮም ነይሮም።

ንብረት ኣይተብዝሑ፡ ዝብል ምስ መጠንቀቕታኡ ተዋሂብዎም ስለ ዝነበረ፡ ዳርጋ ኵሎም ንእሽቶ ፌስታል ቋጺሮም ኣብ ኢዶም ኣንጠልጢሎም ነበሩ። ኣብቲ እታ መርከብ ተዓሽጋትሉ ዝነበረት ድማ ተሰሪዕም መገዶም ኣምርሑ። እቶም ኣጉባዝ ነቲ መገዲ ከም ማይ ስትይ' ስትይ የብልዎ ነበሩ። እንተ እተን ኣደ ቆልዑን ጥንስትን ግና፡ ማዕረ ማዕረ እቶም ኣጉባዝ ክኸዳ ስለ ዘይኽኣላ፡ ድምጺ ይገብራ ነበራ። ብቛንቋ ዓርብ ድማ፡ መግናሕቲ ብዝመስል፡ "ኣስኩት" ዝብል ድምጺ ስለ ዝተሰምዐ፡ ኵለን ስቕ በላ። ሓንቲ ካብተን ኣዴታት፡ እታ ኣደ ሰለስተ ቆልዑ፡ ነቲ ኣብ ጥቓኣ ዝነበረ ስም ብምጽዋዕ፡ "በጃኻ ነዞም ቆልዑ ሓግዘኒ፣ በለት። እታ ጥንስቲ ድማ፡ ነቲ ቀረባ መሓዝኣ፡ ካብኣ ከይርሕቕ ተማሕጸነቶ። ንሱ ግና ሒደት ስፍራ ጥራይ'ዩ ዘሎ፡ ምስቶም ቀዳሞት እንተ ዘይበጺሕካ፡ ቦታ ኣይትረክብን ኢኻ፡ ከም እተባህለ፡ "በጃኺ ቀልጥፊ፣ ኢልዋ ንክኸይድ ብግስ በለ። ብትሕቲ መልሓሳ ድማ፡ "ኦ ፈጠሪ ኣቦይ ሓግዘኒ፣ በለት። እቲ መገዲ ዝተደላደለ ስለ ዘይነበረ፡ ከይትዕንቀፍ ብጥንቃቐ'ኳ ትኸይድ እንተ ነበረት፡ ድሕሪት ክትተርፍ ግን ኣይደለየትን። ስለዚ ደፋእ ደፋእ ትብል ነበረት። እቲ መገዲ ዘይተጸበይቶ ኰይንዋ፡ ብዛዕባ ጥንሳ ስምዒታ ተፈራረቐ። እተን ካልኦት ደቅ ኣንስትዮ ከም ድሌተን ክምርሻ ምስ ረኣየተን ቀንኣትለን። "ወይ ኣነ፣ በለት ብውሽጣ። ግና ከኣ እዚ ኵሉ ክትሓልፍ 'ከላ፡ ሕማቕ ካብ ኣፋ ክተውጽእ ኣይደለየትን። ብፍላይ፡ "ቆልዓ ሒዙዎ ዝመጽእ ሽሻይ ኣይፍለጥን'ዩ፣ ዝብል ኣበሃህላ፡ ንልባ ከም ዓንዲ ኰይንዎ ነበረ።

ኣብታ ትጽበዮም ዝነበረት መርከብ ተሳፊሮም ጕዕዞ ጀሚሮም'ዮም። ድሕሪ ኣስታት 30 ሰዓታት ድማ፡ ካብ ርሑቕ ባና ብርሃን ርኣዩ። ድሕሪ ነዊሕን ላዕልን ታሕትን ዝበዝሖ ኣድካሚ ጕዕዞ ባሕሪ፡ ኣብቲ መጨረሽታ ዘዕርፉሉ ቦታ ምቕራቦም ደስ በላ። ሓጎስ ከም ውዑይ ማይ ኣብ ዝባና ዝሕው ክብላ 'ከሎ ተሰምዓ። ልዕሊ ኵሉ፡ ስለቲ ኣብ ውሽጣ ዘሎ ህጻን ኣዝያ ተሓጎሰት። መጻኢኡ ብምምዕዳው ድማ፡ ኣብቲ ጸላም ለይቲ ብርሃን ዝረኣየት ኰይኑ ተሰምዓ። ብዘይካ እቲ ካብ ርሑቕ ዝርአ ዝነበረ ባና ብርሃን እንተ ዘይኰይኑ፡ ኣብታ ዝነበሩዋ መርከብ ኰነ፡ ኣብቲ ዝዕጅቦም ዝነበረ ዓቢ ባሕሪ፡ ዝርአ ካልእ ብርሃን ኣይነበረን። ኣዝዩ ዘፍርህ ትርኢት ስለ ዝነበረ፡ ኣብቲ መራሕ መርከብ ዝነበራ ንእሽቶ ጋብያ እናጠመተት፡ ነቲ ባሕሪ ሕቖኣ ሂባቶ ነበረት። ብዘይካ እታ መርከብ ጨንጉዓቶ ትሓልፍ ዝነበረት፡ "ጭዋሕ፡ ጭዋሕ፣ ዝብል ማይን፡ ብርቱዕ ድምጺ ሞቶረ እታ መርከብን ኣብ መንጎ እቶም ኣብታ መርከብ ተሳፊሮም ዝነበሩ ሓሓሊፉ ዝስማዕ ዝነብረ ዕላልን፡ ካልእ ዝስማዕ ድምጺ ኣይነበረን። ካብ ድኻምን ጥሜትን ዝተላዕለ፡ ዳርጋ ኵሉ ሰብ ደቂሱ ነበረ። ንሳ ግና ክብደት እቲ ጥንሲን ንሱ ዝፈጠሮ ኣካላዊ ዘይምቹእነትን፡ ሰለም ከተብል ዕደል ኣይረኸበትን። እዚ ከማን እቶም ኣብ ከባቢኣ ዝነበሩ ብጾታ፡ ብዘተኻእሎም መጠን መቺኡዋ ከተዕርፍ ብዙሕ ሓጊዞምዋ'ዮም።

እታ መርከብ ካብቲ ክትስከሞ ዝግብኣ ዓቕሚ ሰብ ንላዕሊ ተጻዒና ነበረት። እግርኻ ኣሳፊሕካ ኰፍ ምባል ኰነ ምድቃስ ዘይሕሰብ'ዩ። ኵሉ ነንሕድሕዱ ተጠባቢቑ፡ ገሊኡ'ውን ኣብ ሰለፍ ጥቕኡ ዝነበረ ኣሳፊሑ ደቂሱ ነበረ። እንተ እቶም ቆልዑ ግና፡ ነገር ቆልዓ ኰይኑዎም ኣይገደሾምን። ዋላ'ኳ ፍሕትሕት ምባል እንተ ዘይገደፉ፡ ኣደቃቕስኦም ባህታ ዝፈጥር ነበረ። ገሊኦም ንሰማይ ኣንቃዕሪሮም፡ ገሊኦም ድማ ብኣፍልቦም ደቂሶም ነበሩ። ሓደ ካብቶም ቆልዑ ብሃንደበት ድምጺ ስለ ዝገበረ፡ ድሕሪታ ገጻ ቁሊሕ በለት። "ባህሪሩ ዲዩ፧” ኢላ ድማ ነዲኡ ሓተተታ። ኣደ እቲ ቆልዓ ግና፡ እቲ ዘረባ ክቅቕል ስለ ዘይደለየት፡ "ደሓን'ዩ፣ ኢላ ነቲ ቆልዓ ምምዕርራይ ቀጸለት። እቶም ቆልዑ ካብ ብዙሕ ብኽያት እተላዕለ፡ ድኻም ኣሸኒፉዎም ደቂሶም ስለ ዝነበሩ፡ ምድቃሶም ከም ዓቢ ዕድል ተወሲዱ ነበረ። "እስኪ ኣምላኽ ንዓኹም ይርአ፣ ኢላ ድማ ንኸብዳ ጠመተት። እቲ ኣብታ መርከብ ዓሲሉ ዝነበረ ጸጥታ ከኣ፡ ኣዕሚቅካ ንኽትሓስብ ምቹእ ኣጋጣሚ ፈጢሩላ ነበረ። ኣብ ከብዳ እናጠመተት፡ ብየማናይ ኢዳ ድማ፡ ነቲ ጥንሲ እናዳህሰሰት፡ እንታይ ስም ከም እተውጽኣሉ ሓሰበት። "ዕድል'ዶ፣ ክብሎ በለት። ምዃን ከኣ፡ እዚ ኵሉ ሽግርን ከልበትበትን ኣሕሊፉ ኣብ ራህዋ ዘብጽሓ ፈጣሪ እናኣመስገነት፡ "ተመስገን፣ ክብሎ'የ በለት፡ ምስ ገዛእ ርእሳ እናተዛረበት። "ዋይ' እንታይ'ከ ኣጨነቐኒ፡ ደሓር የርክበሉ፣ በለት። ምስ በይና ፍሽሕ እናበለት፡ ይሰምዓ ከም ዘሎ፡ "ዝወደይ ዕድለኛ ኢኻ፣ በለት። "እዚ ኵሉ ዝተኸላበትኩዎ፡ ንስኻ መታን ብደሓን ክትነብር፡ መጻኢኻ ድማ ብሩህ ክኸውን'ዩ፣ በለት። ጸልማት ስለ ዝነበረ፡ ዘስተውዓለላ ኣይነበረን።

ባና ብርሃን ላምፔዱዛ ምስ ረኣዩ፡ ኵሉ ሰብ ካብ ዝነበሮ ድቃስ ተበራቢሩ'ኳ እንተ ነበረ፡ ሓሳቡ በቲ ኣብ ቅድሚኦም ተቐጂሉ ዝነበረ ስለ እተወስደ፡ ንቕድሚኦም እናማዕደዉ፡ ከባቢኦም ረሲዖም ነበሩ። እቶም ኣብቲ ታሕታይ ደብሪ እታ መርከብ ዝነበሩ ክርእዩ ብዘይ ምኽኣሎም፡ "እንታይ ትርእዩ ኣለኹም፧" እናበሉ ብዘይ ምቑራጽ ይሓቱ ነበሩ። እቶም ኣብቲ ኣፋፌት መውጽኢ እቲ ታሕታዋይ ደርቢ ዝነበሩ፡ ድሮ ጥር ጥር ኢሎም ወጺኦም'ዮም። ላዕለዋይ ደርቢ እታ መርከብ ግና፡ ንዅሉ ስለ ዘይኣክል፡ እቶም ኣብ ታሕቲ ዝነበሩ ኣብ ዘለውዎ ክጸንሑ ተነግሮም። ዋላ'ኳ እንተ ዘይተሓጎሱ፡ ኣማራጺ ግና ኣይነበሮምን። ሞቶረ እታ መርከብ ኣብ ታሕታይ ደርቢ ስለ ዝነበረ፡ ጨና'ቲ ነዳዲ ኣዝዩ ብርቱዕ ነበረ፡ ዋላ ሓደ ዝገደሶ ሰብ ግና ኣይነበረን። ኵሉ ዕላማኦም፡ ብዝዀነ መገዲ፡ ዝዀነ ዋጋ ከፊሎም፡ ኣብቲ ዝሓስብዎ ዘለዉ ወደብ ምብጻሕ'ዩ ነይሩ። ገሊኦም ኣፎምን ኣፍንጫኦምን ብኩሹፍ ተጀኒኑ ነበረ። ገሊኦም ድማ በቲ ጨና'ቲ ነዳዲ፡ ከም ኣብ ዝባን ኣዲኡ ዘሎ ህጻን፡ በቲ ባሕሪ ይርረዉ ስለ ዝነበሩ፡ ርእሶም ዝሓመሙ ነይሮም'ዮም። ስለዚ ገሊኣቶም ንርእሶም ኣትርር ኣቢሎም ኣሲሮሞ ነበሩ። ዋላ'ኳ ዝበልዑዎ ብዙሕ እንተ ዘይነበረ፡ ብዙሓት ካብ መንጎኦም ንላዕሊ የብሎም ነበረ። ገሊኦም ምዕጋት ኣቢዎም፡ ኣብቲ ጥቕኦም ዝነበረ ብምምላስ፡ ክዳኖም የበላሽውዎ ስለ ዝነበሩ፡ ዝጻረፉን ዘንጸርጽሩን ነይሮም'ዮም። ከምዚ ይገጥመና'ዩ ኢሉ ዝሓሰበ ስለ ዘይነበረ፡ ዋላ ሓደ ፌስታል ዝተማልአ ኣይነበረን። ከም ክፋል እቲ ጉዕዞ ወሲዶሞ ስለ ዝነበሩ ግና፡ ሓጺር ግዜ እንተ ዘይኰይኑ፡ ኣብ ልቡ ዘንበሮ ኣይነበረን።

ብዝዀነ፡ ብምኽንያት እቲ ዝረኣይዎ ባና ስለ ዝተሓጎሱ፡ ድምጺ ሓጎስ በብቑሩብ ይውስኽ ነበረ። ኵሉ ካብ ታሕጓስ እተላዕለ ጫውጫው ክብል ጀሚሩ'ኳ እንተ ነበረ፡ ነቲ ኣርሒቑ ገይሹ ዝነበረ ሓሳብ፡ ኣብቲ ህሉው ኩነታት ከምልሶ ኣይኸኣለን። ከምቲ እታ መርከብ ኣብቲ ዓቢ ማእከላይ ባሕሪ ተንሳፍፍ ዝነበረት፡ ንሳ ድማ ኣብ ዓሚቕ ሓሳብ ተንሳፍፍ ነበረት። ብረዲኤት ፈጣሪ ድማ፡ ብዙሕ ነገር ሓሊፎም፡ ኣብዚ ዘለውዎ ቦታ ምብጽሖም ኣመስገነት። ዋላ'ኳ ብድሕሪ'ቲ ባና ዝጽበያ ዝነበረ ህይወት ርግጸኛ እንተ ዘይነበረት፡ "ሕጂስ መከራይ ተወዲኡ'ዩ፣ በለት። ምእታዋ ከም ርግጸኛ ጌራ ስለ ዝወሰደቶ ድማ፡ ተመሊሳ ዝመጸቶን ዝሓለፈቶን ክትሓስብ፡ ሓሳባ ንድሕሪት መለሰት። ከም ማሕታ-በርቂ ብቕጽበት ኵሉ ዝመጸቶ ብሓሳባታ ክሓልፍ ጀመረ። ዝመጸቶ እናዘከረት ድማ፡ ንብዓት ብምዕጉርታ ጀርበብ በለ።

ሳልሳይ ክፋል

ኣብ ውሽጢ ሒደት ካልኢታት፡ ሓሳባ እናተሓንበበ ምግታእ ኣበያ። ኣዝዩ ስለ ዝበዝሓ፡ ብኸመይ ከም እትጅምሮ፧ እንታይ ዘኪራ ነየናይ ከም እትገድፎ፧ ሕርብት በላ። ኵሉ ዝሓለፈቶ በብዓቕሙ ኣብ ልባ ዝገደፎ ተዘክሮ ኣለዎ። ገሊኡ ዘስሕቅ፡ ገለ ከኣ ዘንብዕ፡ ንጸላኢኻ ዘይትምነየሉ''ዩ ነይሩ። ኣብ ሓሳባን ስምዒታን ዝገደፎ ስምብራት ቀሊል ኣይነበረን። ሓደሓደ ግዜ ዘይኣመላ ቀልጢፋ ሕርቕ ምባላ፡ ዓቕላ ተጽብብ ምንባራን፡ ምስቲ ዝሓለፈቶ፡ ኣብ ውሽጣ ዝተዋህለለ፡ ከተታሓሕዞ ግዜ ወሲዱላ''ዩ። ኣብ ዓሚቕ ሓሳብ ስለ ዝጠሓለት፡ እቲ ዝሓለፈቶ ከም ስእሊ ኣብ ሓሳባ ይመላለስ ነበረ። ካብ ኣስመራ ክትወጽእ ካብ እትሓስብ ኣትሒዛ፡ ክሳዕ ኣብዚ ሕጂ በጺሓቶ ዘላ መድረኽ፡ ከም ቅልጡፍ ምርኢት ኣብ ኣእምሮኣ ይጎይይ ነበረ። ኣብ ውሽጢ ሒደት ካልኢታት፡ ኵሉ''ቲ ዝመጸቶ ብሓሳባ ሓለፈ። ኣብ ሓጺር ግዜ ክሳዕ ክንድኡ ክትዝክር ምኽኣላ፡ ብቕዓት ኣእምሮኣ እናድነቐት፡ "ወይ ፈጣሪ!" በለት።

እቲ ካብ ኣስመራ ክትወጽእ ዝወሰነትሉ እዋን፡ ከባቢ 2002 ዓም''ዩ ነይሩ። ኲናት ምስ ኢትዮጵያ ብተዛማዲ ዝሒሉ''ኳ እንተ ነበረ፡ ኣብ ከተማ ኣስመራ ምቕማጥ ትርጉም ዝሰኣነትሉ፡ ኣዝዩ ጽብብ ዝበላ ግዜ''ዩ ነይሩ። ስድራኣ ርኹባት ስለ ዘይነበሩ፡ ክትሕግዞም ብርቱዕ ሃቀና ነበራ። ስራሕ ንምርካብ ብዙሕ ላዕልን ታሕትን ትብል ነበረት። ብዙሕ ተጻዲፋ''ያ፣ ግን ከኣ ክሰልጣ ኣይኸኣለን። ተስፋ ዝህብዋ''ኳ ብዙሓት እንተ ነበሩ፡ ዕድል ዝሃባ ግን ኣይነበረን። ጻዕሪ ወላዲታ እናረኣየት ድማ፡ ውሽጣዊ ቃንዛኣ ይበዝሕ ነበረ። ዝበዝሕ ግዜ ኣዲኣ፡ ንግሆ ወጺኣ ምሸት''ያ ትምለስ ነይራ። ካብ ድኻም ዝተላዕለ ድማ፡ እቲ ጽቡቕ ደመት ትርኢታ ተደዊኑ፡ ካብ ምረት ናብራ ዝተላዕለ፡ ገና ንእሽቶ ''ከላ ልዕሊ ዕድሚኣ ትመስል ነበረት። ኣዕሙቑ ንዘስተብህል፡ መልክዕን ውቃበን ከም ዝነበራ ዘርኢ ኣሰር ነይርዋ''ዩ። ኣዲኣ''ውን ክትጭርቕ ''ከላ፡ "ኣበይ''ሞ፣ ብንእስነተይ ሪኢኽኒ እንተ ትዀኒ፧ ክንደይ ኣጉባዝ''ባ ኣዛሪበ''የ፣" ትብላ ነበረት፣ ሓንሳእ እናሰሓቐት፡ ካልእ ግዜ''ውን ኣዕሚቓ እናስተንፈሰት። ሕጉስቲ ትዀነሉ ዝነበረት ኣጋጣሚ ሒደት''ዩ ነይሩ። ዓይኒ ዓይኒ ኣዲኣ እናቋመተት፡ ኣብ ገዛ ብዘይ ስራሕ ኰፍ ክትብል፡ "ኣቲ ፈታዊት ርእሳ፣" ትብላ ይመስላ ነበረ። በዚ ከምዚ ድማ፡ ኣብ ገዛ ኰፍ ክትብል እትመርጸሉ ግዜ ሒደት''ዩ ነይሩ። ዝበዝሐ ምስ መሓዛኣ ተሕልፎ ነበረት።

ካብ ገዛ ወጺእካ ምውዓል''ውን ቀሊል ኣይነበረን። ኵሉ ሳዋ ንኽኸትት ብመንግስቲ ኣዋጅ ወጺኡ ስለ ዝነበረ፡ ከም ድላዮም ዝንቀሳቀሱ፡ እቶም ብመንግስቲ ፍቓድ ወረቀት ዝተዋህቦም ጥራይ''ዮም ነይሮም። በዚ ከምዚ ኣብ ውሽጢ ከተማ ምንቅስቓስ ከቢድ''ዩ ነይሩ። ብዝኸድካዮ ወተሃደራዊ ፓሊስ ተነዚሖም ስለ ዝነበሩ፡ ንምእታው ኰነ ንምውጻእ ከም ዓይኒ መርፍእ ጸቢብ''ዩ ነይሩ። እዚ ድማ ንኹነታታ ኣካቢዱዎ ነበረ። ዕረፍቲ''ላ ካብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ካብ እትመጽእ፡ ዳርጋ ዓመት ቀሪቡ ነበረ። ስለዚ መንቀሳቐሲ ወረቐታ መዓልቱ ሓሊፉ''ዩ። ዝነበረታ ሓንቲ ኣማራጺ፡ ኣብ ኣሃዱኣ ምምላስ''ዩ ነይሩ፣ ግን ከኣ ኣይደለየትን። ኣብ ቦታኣ ኣይኰነን ክትምለስ፡ ክትሓስቦ''ውን ኣይትደልን''ያ። ኣሃዱኣ ክትሓስብ ''ከላ፡ ኣካላታ ቅፍፍ ይብላ ነበረ። ከም ጓል ኣንስተይቲ፡ ዝገጠማ ብዙሕን ከቢድን ስለ ዝነበረ፡ ከተዕልለሉ ኰነ ክትዝክሮ ኣይትደልን''ያ። ስለዚ ክርከብን ክብጻሕን ኣብ ዘይኽእል ውሽጣዊ ሓሳባ ኣቐሚጣቶ''ያ። ከምዚ ዘላቶ ምንባር ድማ፡ ተስፋ ስኢናትሉ''ያ። ኣዒንታ ሰለምታ ክሳዕ ዝስእና፡ ሓሳባ ተዋጢሩ፡ ጭንቀት ወሪርዋስ ነበረ። ሸውሃታ ካብኣ ሃዲሙ፡ መግቢ ብግቡእ ምብላዕ ተሓሪማ ነበረት። ትጭነቕ ከም ዝነበረት ክትሓብኦ ብዙሕ''ኳ እንተ ፈተነት፡ ኣብ ኣካላታ እናተራእየ ምሽፋን ኣበያ። ሚዛና እናጎደለን ኣካላ እናሓስአን ይኸይድ ስለ ዝነበረ፡ መሓዙታ ብዝረኸቡዋ፡ እንታይ ከም ዝዀነት ይሓትዋ ነበሩ። ኣብ ውሽጣ ዘሎ ብፍሽኽታ ክትሓብእ እናተጋደለት፡ ምንም ከም ዘይኰነት ክተእምኖም ትፍትን ነበረት። በዚ ከምዚ መዓልታዊ ናብርኣ ከቢድ ነበረ። ብዙሕ ድሕሪ ምሕሳብ ድማ፡ ስድራኣን ዝዓበየትሉ ከተማን ገዲፋ፡ ንሱዳን ክትወጽእ ምኽራ ቆረጸት። ተስፋኣ ስለ ዝተጸንቀቐን ምስ ስድራኣ ዝነበራ ፍቕሪ''ውን እናዘሓለ ስለ ዝኸደን፡ ካብቲ ዘላቶ ውጥረት፡ ከም ካልኦት ዕድላ ክትፍን ደለየት።

ብዝኸደቶ መንቀሳቓሲ ዝሓቱ ወትሃደራዊ ፖሊስ ከይረኽቡዋ፡ ከም ተሳፋራይ ክደሊ ኣብዝን ኣብትን ዝብል ብዓል ታክሲ፡ ኣዒንታ ኣዕሪፈን ኣይፈልጣን''የን። ከም ኣቕሓ ሰሪቑ ዝሃደመ ሰራቒ፡ ቀልባዕ ቀልባዕ ምባል ዘይገድፍ፡ ኣብ ኵሉ መገዳ የማነ ጸጋም፡ ቅድሚት ድሕሪት፡ ምጥማት ኣይሓደገትን። ብዙሕ ግዜ ርእሳ ሓሚማ''ያ ገዛኣ ትምለስ። ዝዀነ ድምጺ ምስ እትሰምዕ፡ "ሓዙኺ፣ ጎበጡኺ፣" ከም ዝተባህለት፡ በርተግ በርተግ ትብል ነበረት። ሓደ እዋን መሓዛኣ ዝገበረታ እናዘከረት ፍሽኽ በለት። መንቀሳቐሲ ብዘይ ምሓዛ ዝነበራ ኣንጸርጽሮትን ክቱር ፍርሕን ትፈልጥ ስለ ዝነበረት፡ ካብ ርሑቕ ክትመጽእ ምስ ረኣየታ፡ ከተሰምብዳ ብምሕሳብ ተሓብአት። ኣብቲ ቦታ ምስ በጽሐት፡ መሓዛኣ ካብቲ ዝተሓብኣትሉ ብሃንደበት ብምውጻእ፡ ዓው ብዝበለ ድምጺ፡ "ኣቲ ንዓኺ እንድየ! መንቀሳቀሲኺ ኣበይ ኣሎ፧" በለታ። በዚ ዝሰምበደት፡ ኣፋ ተለዂቱ፡ ኣብራኻ ራዕራዕ በላ። መሓዛኣ ምዃና ምስ ፈለጠት ከኣ፡ ስሓቕን ብኽያትን ተፈራረቓ። ኣዒንታ ድማ ንብዓት ቋጸረ። መሓዛኣ ከም ዝሰምበደት ምስ ረኣየት፡ ደንገጸትላ። ይቕረታ እናሓተተት ድማ ሕቑፍ ኣበለታ። ንብዓታ ምዕጋት ስለ ዝኣበያ፡ ኣብ ምዕጉርታ ዝወረደ እናደረዘት፡ ኣዕሚቋ እናስተንፈሰት፡ ሕቑፍ ኣበለታ። ኣብ ሕልማ ከይተረፈ፡ ክጎይዋ ይርኣይዋ ስለ ዝነበሩ፡ ካብ ድቃሳ ሰምቢዳ ትበራበረሉ ግዜያት''ውን ነይሩ''ዩ። ክሳዕ ክንድ''ዚ ትሰግእን ትፈርህን ስለ ዝነበረት ድማ፡ መገዳ ከይቀየሰት ካብ ገዛ ወጺኣ ኣይትፈልጥን''ያ።

እቲ ቀዳማይ ዕላምኣ''ምበኣር፡ ተሰነይ ምብጻሕ''ዩ ነይሩ። ሱዳን ኢልካ ምውጻእ ብዙሕ ይፍለጥ ኣይነበረን። ካብ ኣስመራ ዘውጽኡ''ውን ዳርጋ ኣይነበሩን። ዝሓትዎ ዋጋ ብዙሕ ኣይነበረን። ግን ከኣ ከተማ ሓዲግካ፡ ዘይቑጸር ኬላታት፡ ብሎኰታት፡ ሰጊርካ ተሰነይ ምብጻሕ ቀሊል ኣይኰነን። ስለዚ እቲ ቀዳማይ ስርሓ፡ ብዝዀነ መገዲ፡ መንቀሳቐሲ ወረቐት ክትረክብ''ዩ ነይሩ። ንዕኡ ንምርካብ ድማ፡ ዘይውጻእ ዓቐበት ኰይንዋ ነበረ። ብዙሕ ድሕሪ ምሕሳብ፡ ነታ መሓዛኣ ኣማኸረታ። መሓዛኣ ድማ ብዙሕ ሰምበደት። በቲ ሓደ ሸነኽ ክትፍለያ ስለ ዘይደለየት፡ በቲ ካልእ ድማ ስለ ዝኸበዳ፡ ሓሳባ ክተቐይራ ፈተነት። ምኽራ ከም ዝቖረጸት፡ ከም ዘይኰነላ ምስ ረኣየት፡ ከተዳልያ ሕራይ በለታ። ብዙሕ ሰብ ይፈልጣ ስለ ዘይነበራ፡ ኣብ መን ከም ዝኸዳ ሕርብት በለን። "ዝሸጡ ኣለዉ፣" ክብሃል ይስማዕ ስለ ዝነበረ፣ ኣበይ ከም ዝረኽባ ከጣይቓ ጀመራ። ምስላጥ ግና ኣበየን። ካብ ኣገልግሎት ንዕረፍቲ ዝመጸት መሓዛአን፡ ኣብ ቦታኣ ክትምለስ ሓሳብ ከም ዘይብላ ምስ ኣተምብሃትለን፡ ትሓስቦ ዝነበረት ብምክፋል፡ ክትህባ ሓተተታ። ድሕሪ ብዙሕ ምልማን ከኣ፡ ክትህባ ሕራይ በለታ። እታ ወረቐት ክትወድቕ 10 መዓልቲ ጥራይ ይተርፋ ነበረ። ዘድልያ ብታህዋኽ ብምግዛእ፡ ንተሰነይ ከትኸይድ ተበገሰት።

ራብዓይ ክፋል

ክትወጽእ ኢላ ካብ ትሓስብ፡ ሓሳባታ እናስገለ፡ ኣርሒቁ እናገሸ ኣሸገራ። ሓሳባታ ከይተወስደ፡ ኣትኪላ ከተዕልል ኣይከኣለትን። ነዲኣ ከመይ ኢላ ከም እትነግራ ሕርብት በላ። ካብ እትፈትዎ ስድራኣ ክትፍለ፡ ሓሲባ ኣይትፈልጥን''ያ። ስድራኣ ብኸመይ ከም ዝቕበልዎ ግምት ኣይነበራን። ብፍላይ ነቲ ንእሽቶ ሓዋ ክትርእዮ ''ከላ፡ ባሕሪ ከብዳ እናተገላበጠ ምኽኣል ኣበያ። ኣዲኣ''ውን ነዚ ዘስተውዓለት ትመስል፡ "ደሓን ዲኺ፧" ኢላ ሓተተታ። ተጸሊኡዋ ከይከውን፡ ኣጥቢቓ መመሊሳ ሓተተታ። "ኣቲ ቆልዓ ውነኺ ደስ ኣይበለንን፣" ድማ በለታ። ክትወጽእ ኢላ ካብ ትሓስብ፡ ደመት ትርኢታ ተደዊኑ፡ መልኣኽ ገጻ ስለ ዝሃደመ፡ ኣዲኣ ካብ ኣዒንታ ከይተንብብ ብምፍራህ፡ ዓይኒ ንዓይኒ ምጥማት ገደፈት። ኰፍ ኢልካ ምዕላል፡ ካብ ልባ ጸልኣቶ። ኵሉ ሓሳባን ቀልባን ንተሰነይ ምብጻሕ ጥራይ''ዩ ነይሩ። እንታይ ይጽበያ ከም ዘሎ፡ ወላ ሓደ ኣምር ስለ ዘይነበራ፡ ልባ ብቕልጡፍ ትሃርም ነበረት። በይና ኰፍ ኢላ ክትሓስብ ''ከላ፡ ኣእዳዋ ከም ብማይ ዝተሓጽበት፡ ብረሃጽ ይጥልቂ ነበረ። ግን ከኣ ካብቲ ዝነበረቶ ክኸፍእ ከም ዘይኽእል፡ ገዛእ ርእሳ ክተእምን ትጋደል ነበረት። "ንፈጣሪ ሂብካ ምብጋስ''ዩ፣" ድማ በለት ብውሽጣ። ሓደ ሓደ ግዜ ንበይና የዛርባ ስለ ዝነበረ፡ ከናፍራ ብዘይ ድምጺ ይንቀሳቐስ ነበረ። ዝረኣያ ሰብ ተጸሊላ''ያ ከይብላ፡ ርእሳ ክትገትእ ብዙሕ ትፍትን ነበረት። ዝሓሰበቶ ልዕሊ ዓቕማ ኰይንዋ፡ ብዙሕ ትሽገር ነበርት። ብዝዀነ ግና ክትብገስ ምኽራ ቆሪጻ''ያ።

ዘዋህለለቶን መሓዛኣ ዝሃበታን ቁሩብ ገንዘብ ነይርዋ''ዩ። እኹል ግና ኣይነበረን። እቲ ዝነበራ ገንዘብ ክሳብ ኣበይ ከም ዘብጽሓ ርግጸኛ ኣይነበረትን። ነቲ ሻቅሉኣ ድማ ኣጋደዶ። ስድራኣ ከይትሓትት፡ ቁጠባ ገዛኣ ኣጸቢቓ ትርዳእ''ያ። ወላ ክትሓትት እንተ ደለየት’ውን፡ ገና ክትነግሮም ርግጸኛ ስለ ዘይኰነት፡ ከም ኣማራጺ ክትርእዮ ኣይደለየትን። ወላ’ኳ ንመገዳ ኣዝዩ ዘካብዶ እንተ ነበረ፡ ዘጎናድብ ከይከውን ግና፡ ኣብ ልባ ቦታ ክትህቦ ኣይደለየትን። ብዝዀነ መገዲ ንተሰነይ፡ ካብኡ ቀጺላ’ውን ንሱዳን ክትኣቱ ከም ዘለዋ፡ ገዛእ ርእሳ ኣእሚናታ ስለ ዝነበረት፡ ንምትራፍ ኣብ ሓሳባ ንእሽቶ’ውን ይኹን ስፍራ ኣይነበሮን። ሓሳባ ብዙሕ ምስ ኣውረደትን ኣደየብትን፡ ንስድራኣ ብፍላይ ነዲኣ ከይነገረት ምብጋስ፡ ነውሪ ኰይኑ ተሰምዓ። ክትነግሮም ድማ ወሰነት። ስድራኣ ብኸመይ ይቕበልዎ ይዀኑ፧ ዝብል ሕቶታት ንሓሳባ ኣዋጠሮ። ሓደ ኣጋ ምሸት ድማ፡ ምስ ኣዲኣ ቡን ክሰትያ ኰፍ በላ። "ጽቡቅ ኣጋጣሚ፣" ድማ በለት ብልባ። እናዕለላ ''ከለዋ ድማ ሓሳባ እናገሸ፡ እናስገለት ተሸገረት። ሓሳባ ምቋም ኣበያ። ሃንደበት ድማ፡ "ኣደ፣" በለታ ነዲኣ። ኣዲኣ ድማ ድምጻ ብቑምነገር ምዃኑ ስለ ዝተረድኣ፡ "እሂ፣" ብምባል ኣብኣ ገጻ ቁሊሕ በለት። "ሱዳን እንተ ኸድኩ እንታይ ይመስለኪ፧” ኢላ ሓተተታ፣ ግብረ መልሲ ኣዲኣ መታን ክትፍትሽ። ኣዲኣ ስምብድ ኢላ፡ "ብስመ ኣብ በወልድ መንፈስ ቅዱስ፣" በለት። "ኣቲ እንታይ ትረኽቢ ተሰምብድኒ፧" በለታ። ካብ ኣዲኣ ዝተጸበየቶ ምላሽ''ዩ ነይሩ። እታ ዕላል ግና ከተቋርጽ ኣይደለየታን። ዘረባኣ እንደገና ኣርግጽ ኣቢላ ድማ፡ "ኣቲ ኣደ ይጻወት የለኹን፣" በለታ። "ኣብዚኣ ተጠማሚትና እንታይ ክንገብር ኢና። ስራሕ ዝብሃል የልቦን፣ ኣብ ሰራዊት ድማ ክምለስ ኣይደልን''የ። ኣብዚ ከተማ ድማ እዞም ወተሃደራዊ ፖሊስ ምእታውን ምውጻእን ከሊኦምና ኣለው፣" በለት። ኣዲኣ ምስ ሓሳባታ ክትሰማማዕ ግዜ ኣይወሰደትን። ከይተፈለጣ ድማ ንብዓት ብምዕጉርታ ኰረር ኰረር በለ። ምብካይ ኣዲኣ ከም በሊሕ ኲናት ንስሚዒታ ስለ ዝወግኦ፡ ንሳ''ውን ክትነብዕ ጀመረት። ንነዊሕ ግዜ፡ ሃመማ ክሃምም ''ከሎ ክሳዕ ዝስማዕ፡ ኣብ መንጎአን ዓቢ ስቕታ ኰነ። ብዙሕ ከም ዝሓሰበትሉን ምስ መሓዛኣ ኰይና ከም ዝመኸረትን፡ ኵሉ ዘድልያ ከም ዝቐረበትን ነገረታ። ኣዲኣ ኣዕሚቓ ካብ ምትንፋስ ትብሎ ነገር ኣይነበራን። "ክትምርዓዊ፡ ክትዘምዲ፡ ፍሬኺ ድማ ክንርኢ እናተጸበኹስ፡ ስደት ኢልካ ዘረባ ኣሎ''ዩ፣" በለት። "ጓለይ እንታይ''ሞ ክብል''የ፧ ካብ ቅድሚ ኣዒንተይ ክትክወሊ ኣይምደለኹን፣ ግና ግዜ`ንደሞ ከፊኡ፣" በለት። ኣዲኣ ሓዲሽ ዘይተጸበየቶ ኰይንዋ፡ ብስምባድ ልባ ተዘብሐ። ትርኢታ ድማ ተለወጠ።

ብዙሕ ድሕሪ ምስ ኣዕለላ፡ ኣዲኣ ዝነበራ ገንዘብ ካብ ከብሒ ኣውጺኣ ሃበታ። ክትከይድ መረቐታ፡ "እዛ ጓለይ ጻዕዳ ይጽናሕኪ፣ ፈጣሪ ብመልኣኹ የሰኒኺ፣ ኣይትተዓንቀፊ፣" በለታ። ንብዓት እናቀደመ ስለ ዘሸገረን፡ ንምግታኡ እናተቓለሳ፡ ዘረባአን ምስ ኣዒንተን ነበረ። ንቦትኣ ትኸይድ ከም ዘላ ከተምስል፡ ዝነበራ ወታሃደራዊ ክዳን ተኸዲና፡ ኣብ ንእሽቶ ቦርሳ ክዳውንታ ሓንጊጣ ተበገሰት። ልባ ብቕልጡፍ ትሃርም ነበረት። ንተሰነይ ክትብገስ ድማ ኣንጊሃ ገና ጸልማት ''ከሎ፡ እንዳ መዕርፎ ኣውተቡስ ንዕዳጋ ሓሙስ ገጻ ኣምርሐት። ውሽጣን ደጊኣን ቁርር ኢልዋ ነበረ። ክሳዕ ኣውተቡስ እትስቐል፡ ንብዓታ ከም ዝናብ ኣብ ምጉርታ የንጀርብብ ነበረ። ንኣቁርደት እትኸይድ ኣውተቡስ ተሰቒላ ድማ ጉዕዞኣ ጀመረት። ገና ካብ ኣስመራ ኣርሒቓ ከይወጸት፡ ኣብቲ ቀዳማይ ብሎኰ ደው በሉ። ወተሃደራዊ ፖሊስ፡ ሓደ ብቕድሚት፡ ሓደ ድማ ብድሕሪት ኣብታ ኣውተቡስ ኣተዉ። እቲ ሓደ፡ ብዓው ዝበለ ድምጺ ድማ፡ "ኵልኻ መንቀሳቐሲ ቀርብ፣" በለ። ህርመት ልባ ድማ ክውስኽ ጀመረ። ነዞም ወተሃደራዊ ፖሊስ ገና ክትርእዮም ከላ''ያ ትፈርሆም። ኣይኰነን ብቐትሪ፡ ብሕልሚ እናተራኣይዋ ተሸጊራ ነበረት። ገና ኣብቲ ዘላቶ ከይበጽሑ ''ከለዉ፡ ገዛእ ርእሳ ከተህድእ ብዙሕ ክትጋደል ጀመረት። ኣዕሚቋ ብብርቱዕ ኣተንፈሰት። ነቶም ዓበይቲ ሕልፍ ሕልፍ ኢሎም፡ ነቶም መንእሰያት ብትርር ዝበለ ሕቶ ከዋጥርዎም ይፍትኑ ብምንባሮም፡ ኣዝያ ጃጀወት። ከይተፈለጣ ኣጻብዓ ቆራዕራዕ ''ተበሎ ነበረት። ኣብ ጎና ኰፍ ኢለን ዝነበራ ዓባይ ሰበይቲ ድማ፡ "ኣጆኺ ''ዛጓለይ ኣይትፍርሂ፣" በላኣ። ጠሚታተን ክትስሕቕ ከም ዝደለየት ገጻ ፈገግ ኣበለቶ። ኣብ መንጎኦም ወረቐት ብስሙ ቀዪሩ ክሓልፍ ስለ ዝተረኽበ፥ እናጸረፉ፡ እናሃረሙ፡ እናደፍኡ ኣውጽኡዎ። ኣተሃራርምኦም ኣገባብ ኣይነበሮን። ኣብ ዝረኸብዎ፡ ሓንሳእ እግሩ፡ ደሓር ሕቖኡ፡ ከምኡውን ርእሱ ዘበጡዎ። "እዋይ ኣነ ተካል፣" በለት ብውሽጣ። ገና ሓሳባ ከይወድአት፡ እቲ ዝሓትት ዝነበረ ወተሃደር ኣብኣ ስለ ዝመጸ፡ ዝነበራ መንቀሳቐሲ ወረቐት ሃበቶ። "ኣበይ ትኸዲ ኣሎኺ፧" ብምባል ካብ ጸጉሪ ርእሳ ክሳብ እግራ ጠመታ። "ኣብ ኣሃዱአይ፣" በለቶ ልስልስ ብዝበለ ድምጺ፣ እቲ ውሽጣዊ ፍርሓ ከይፍለጥ ክትሓብእ እናተጋደለት። ነቲ መንቀሳቐሲ ገላቢጡ ክርእዮ ግዜ ስለ ዝወሰደ፡ ህርመት ልባ ክሳዕ ብደገ ዝርአ ዘሎ ዝመስላ፡ "ዲግ፣ ዲግ፣" ትብል ነበረት። እቲ ካልኣዩ፡ "ወዲእካ''ዶ፧" ኢሉ ስለ ዝሓተቶ፡ ነቲ ወረቐት እናሃባ ኣተኲሩ ጠመታ። "ሕጂ ፈሊጡኒ''ዩ፣" በለት። "ሕራይ፣ ሕራይ፣" ኢልዎ ድማ ክወጽእ ሕቑኡ ሃባ። ዓቢ ሮፍታ ድማ ተሰምዓ። "ተመስገን ፈጣሪ፣" በለት። ካብቲ ዝነበራ ፍርሒ እተላዕለ ድማ ንብዓት ክቕድማ ደለየ። ላዕሊ ገጻ እናጠመተት ድማ፡ ብመስትያት እታ ተወጢሓታ ዝነበረት ኣውተቡስ፣ ደገ ገጻ ጠመተት። ቁጽሪ ብሎኰታት ብዝሓለፈት ድማ እናለመደቶ ከደት። ብዛዕባ ስድራኣ፡ ሕሉፍ ህይወታ፡ ትኸዶ ዘላ ጉዕዞ እናሓሰበት፡ ዓ''ተከሌዛን ሕልፍ ምስ በሉ፡ ድቃስ ስለ ዝወሰዳ፡ መስትያት እታ ኣውተቡስ ተተርኢሳ ሰለም ኣበለት።

ብዙሕ ተፍትሽ ሓሊፋ፡ ኣጋ ምሸት ክኸውን ''ከሎ፡ ኣቁርደት በጽሑ። ኣውተቡስ ክትቕይር ድማ ወረደት። ሃሩር ስለ ዝበረ ድማ ተጎልቢባቶ ዝነበረት ኩሹፍ ኣታዓራረየት። ምሳሕ ክትበልዕ ቤት-ምግቢ በ''ዒንታ ሃሰስ በለት። ሸውሃት ዝብሃል ኣይነበራን። ክትበልዕ ስለ ዘለዋ እንተ ዘይኰይኑ፡ ምግቢ ዝብሃል ጸሊኣቶ ነበረት። ብጀካ ተጠሊዕኪ "ኡኡኡኡይ!" በሊ፣ ካልእ ዝስምዓ ስምዒት ኣይነበረን። እንተ ወጸላ "ኡኡይ!" ክትብል ምደለየት፣ ግን ከኣ ቦታን ግዜን ኣየፍቕደላን''ዩ። "ሰብ''ከ እንታይ ክብለኒ፧" በለት። ብውሽጣ ግና ኣዝያ ትነብዕ ነበረት። መሬት ቀትሪ ''ከሎ፡ ጽልምት በላ። ስድራኣ ገዲፋ ክትወጽእ ሓሲባ ኣይትፈልጥን''ያ። ካብ ክትቅጽል፡ ክትምለስ ዝቐለለ ኰይኑ ይስምዓ ነበረ። ከምቲ ሰፈራ ሓዲጋ ዝወጸት ርግቢት፡ ንኹሉ ዝተቓልዐት ኰይኑ ተሰምዓ። ግን ከኣ ተመሊሳ እንታያ''ሞ ክትገብር፧ ድሕሪት ምጥማት፡ ከም ሰበይቲ ሎጥ ዓንዲ ጨው ዝቕይራ ኰይኑ ተሰምዓ። ንብዓት ክስዕራ ስለ ዝደለየ፡ ካብ ማእከል መገዲ ከተልግስ መረጸት። ከባቢኣ እንተ ኣማዕደውት፡ ብዙሓት ወተሃደራዊ ክዳን እተኸድኑ፡ ኣብዝን ኣብትን ክብሉ ተዓዘበት። ኣብ መንጎኦም ድማ ወተሃደራዊ ፖሊስ ረኣየት። "እዚኦም ከኣ፣" ብምባል ምሕድግ ኢላ ሻሂ ክትሰቲ ኣብ ሓደ ቤት ቁርሲ ኣተወት። ሻሂን ባንን ኣዚዛ እናተጸበየት ''ከላ፡ ክልተ ፖሊስ ኣቲዮም፡ "መንቃሳቐሲ፧" በሉዋ። ኣስጊላ ብሓሳብ ኣርሒቃ ስለ ዝነበረት ስንብድ በለት። ስምዒታ ግትእ ኣቢላ ከኣ ሃበቶም። ትግርኛኡ ጸያፍ ስለ ዝነበረ፡ ወዲ ከበሳ ከም ዘይኰነ ገመተት። ብዙሕ ሕቶታት ክሓታ ጀመረ። ንሳ''ውን ገጻ ኣክብድ ኣቢላ፣ ዝሓተታ ሕቶ መለሰትሉ። ምኽንያቱ ዘይተረድኣ ኣብ መንጎኦም ዘይተደለየ ውጥረት ተፈጢሩ ነበረ። ካብዚ ኣይትሕለፊ ዝበለ ክመስል፡ ሕቶታት ይደጋግመላ ነበረ። ንሳ ከኣ፡ "ንሱ ደኣ ሓቲትካኒ''ዶ ኣይኮንካን፧" በለቶ ምቕልል ብዝበለ ድምጺ። ተዳፊራን ተታሪራን ከም ዘይትወጾ ኣጸቢቓ ትፈልጥ ነበረት። "እንታይ ገዲሱኪ፧ ዝሓተትኩኺ ጥራይ መልሲ፣" በላ። "ኣነስ ኣውተቡስ ከይትገድፈኒ ኢለ''የ እምበር፡ ሓቕኻ፣" በለቶ ምቅብጣር እንተ ዘይኰይኑ ካልእ ከም ዘየዋጽኣ ስለ ዝተረድአት። ክሓርቕ ስለ ዝጀመረ ድማ ክትፈርህ ጀመረት። "እዚኦም እንታይ ግዶም፡ ንዕናይ ሕለፊ እንተ ኢሉኒ፣ መን ይውንንኖ፧" ብምባል ብውሽጣ ክትጽሊ ጀመረት። ብሃንደበት ካልኣዩ መጺኡ፡ "ወዲእካ''ዶ፧" ኢሉ ሓተቶ። "ሃባ፣ በጃኻ ትኺድ፣ ንዓናይ ድራር ቀሪቡ''ዩ፣" በሎ። ኣተኲሩ ብምጥማት ድማ፣ ነቲ መንቀሳቐሲ ወረቐት ደርቢዩላ ከደ። "ናጤባ''ዶ ይብሃል፧" በለት ሰብ ከይሰምዓ እናተጠንቀቐት። ካልእ መጺኡ ከይሓታ ብምስጋእ፡ ተቐላጢፋ ንተሰነይ ትኸይድ ኣውተቡስ ከተናዲ ወጸት።

ኣብ ተሰነይ እትኸይድ ኣውተቡስ ተሰቒላ መገዳ ጀመረት። ካብቲ ዝመጸቶ መገዲ እተላዕለ፡ ኣጉናታ ደኺማ ሓመድ መሲላ ስለ ዝነበረት፡ ውቃበ ገጻ ኣጥፊኣ፡ ምስ ከባቢኣ ተመሳሲላ ነበረት። "ብሎኰ ባረንቱን ተሰነይን፣ ጽዕቕ ዝበለ''ዩ፣" ክበሃል ሰሚዓ ስለ ዝነበረት፡ ሻቕሎታ ወሲኹ ነበረ። ድኻምን ጭንቀትን ተሓዋዊሱ ድማ ርእሳ የሕምማ ነበረ። ክትደክምን ብዙሕ ክትሓስብን ''ከላ፡ ከምኡ ስለ ዝገብራ፡ ሓድሽ ተርእዮ ኣይነበረን። መርዘን ከይትልዓላ ስለ ዝፈርሀት፡ ሓሳባ ከተቕልሎ ብምሕሳብ፡ ኣብ ከባቢኣ ዝረኣየቶ እናማዕደወት ጉዕዞኣ ቀጸለት። ብሃንደት ድማ በዚ መጺኡ ዘይበለቶ፡ ባሕሪ ከብዳ ክገላበጥ ጀመረ። ጸሓይ ዓይኒ ትሕዘሉ''ዩ ነይሩ። ክትገትኦ ስለ ዘይከኣለት፡ ኣብ መንኰባ ዝነበረ ኩሽፍ ንገጻ ብምጉልባብ፡ ብዘይ ምቁራጽ ክትነብዕ ጀመረት። ድኻም፡ ጥሜት፡ ናፍቖት፡ ርእሲ ሕማም፡ ፍርሂ፡ ጸልማት መጻኢ ተደራሪቡ፡ ምንባር ዝብሃል ኣጽልኣ። "ስለምንታይ ተፈጠርኩ፧” ኢላ ገዛእ ርእሳ ሓተተት። ጥቓኣ ኰፍ ዝበሉ ሰብኣይ፡ ትበኪ ከም ዘላ ከይፈልጡ፡ ንፋጣን ንብዓታን፡ ብዘይ ድምጺ ትጸርግ ነበረት። ካብ ብኽያት እተላዕለ ኣዒንታ ከቢዱ ነበረ። ብሎኰ ባረንቱ ስለ ዝበጽሑ፡ ንዝስምዓ ዝነበረ ስምዒት ጽቡቕ መኻልፍ''ዩ ነይሩ። ዘይተጸበየቶ፡ ባረንቱ ብዘይ ገለ ጸገም ስለ ዝሓለፉ፡ ቅሩብ ሩፍታ ተሰምዓ። ተሰነይ ንምብጻሕ ኣስታት 2 ሰዓት ኣቢሉ''ዩ ዝወስድ። ቅሩብ ኣዒንታ ክትሽፍን ደለየት። ብኡብኡ ድማ ድቃስ ወሰዳ። ብዙሕ ከይጸንሐት ሰምቢዳ ተንስአት። "ብስም ኣብ!" ድማ በለት። ወተሃደራዊ ፓሊስ ካብ ኣውተቡስ ከውርድዋ ''ከለው''ያ ሓሊማ። ክሳዕ ክንድኡ ኣብ ውሽጣ ምእታዉ ኣዝያ ሓዘነት። ክሳብ ተሰነይ ዝበጽሑ፡ ሓሳባ ስቕ ኢሉ ይዀልል ነበረ። ትሓስቦ መእሰሪ ኣይነበሮን። ብሎኰ ተሰነይ ምስ በጽሑ ከኣ፡ "ኵልኻ ውረድ!" ዝብል ትርር ዝበለ ትእዛዝ ስለ ዝሰምዐት፡ ቅድሚታ እናማዕደወት፡ ሻቕሎታ ወሰኸ።

ሓሙሻይ ክፋል

ኵሎም በብሓደ ክወርዱ ጀመሩ። ኣብቲ ከቢድ ስቕታ ዝሰፈኖ ህሞት፡ ፍርሂ ተተንፍስ ዘላ ኰይኑ ተሰምዓ። ዘይተፈቕደሉ መንቀሳቐሲ ሒዙ ዝተረኽበ ፍርዱ ፍሉጥ''ዩ። ትኽ ኣቢሎም ንሳዋ ብምውሳድ፡ ንገለ ግዜ ኣሲሮም፡ ኣብ ታዕሊም የእትውዎ ነበሩ። ተዓሊሙ ዝወድአ፡ ኣብ ኣገልግሎት ዝነበረ እንተ ዀይኑ ድማ፡ ብ "ተሓድሶ" ኣብ ዝፍለጥ ቤት-ማእሰርቲ ክሳዕ ሓደ ዓመት ክእሰር ተኽእሎ ነይሩ። ኣብ መንጎ`ዚ ድማ ክህረምን ክዝበጥን ይኽእል`ዩ። ካብ ማእሰርቲ ንላዕሊ ማህረምቲ የፍርሃ ነበረ። ማህረምቶም ጠገለ ኣይነበሮን። ተሃን ሕርቃኖም ዘውጽኡ ዘለዉ ክመስሉ፡ ብምሉእ ሓይሎም ይተሃራረሙ ነበሩ። እቲ በትሮም ኣበየናይ ክፍሊ ኣካላትካ ይዓልብ፡ ግዶም ኣይኰነን። ክትኣምኖ ክሳዕ ዘሸግር፡ ኣተሃራርምኦም ጭካነ ዝመልኦ''ዩ። ክትሓትት ዝሕሰብ ኣይኰነን። ብዝተዛረብካዮም መጠን፡ ማህረምቲ ስለ ዝብእስ፡ ስቕ ኢልካ ዝወረደካ ምቕባል''ቲ ዝበለጸ ኣማራጺ''ዩ። ንሳ`ውን ክሃርሙ ርእያቶም ስለ ትፈልጥ፡ ኣዝያ ትፈርህ ነበረት። ማእሰርቲ`ውን ብሕማቕ''ዩ ዝጽወ። ብዘይ''ቲ ነንመዓልቲ ፍረ ዘይብሉ እምኒ ምፍንቃልን ዕንጨይቲ ምእራይን፡ ምግብን ዝስተ ማይን ከም ክቡር ዕንቊ''ዩ። ጸጊብካን ረዊኻን ምሕዳር፡ ሕልሚ ጥራይ''ዩ። ጽሬት`ሞ ከኣ ከም ዘይናትካ''ዩ ዝሕሰብ። ምስዚ`ውን ማህረምትን መቕጻዕትን መዓልታዊ መማቅርቲ''ዮም። ከምዚ ዝበለ ዕላላት ትሰምዕ ስለ ዝነበረት፡ ከይትተሓዝ ዝነበራ ስግኣትን ፍርህን ከቢድ''ዩ ነይሩ። ስለዚ ካብ ኣውቶቡስ ክትወድር ''ከላ፡ ትርግታ ልባ ብፍጥነት ትሃርም ነበረት። ከይተፈለጣ ኣካላ ብምሉኡ ክርህጽ ጀመረ። ኣይተረድኣን''ምበር፡ ኣእዳዋ ብሓይሊ ጨቢጣቶ ነበረት።

ነቶም መንእሰያት ካብ ዓበይቲ ፈለይዎም። "ኣብሩኽ!" ዝብል ትርር ዝበለ ትእዛዝ ድማ ተሰምዐ። ዘረባ ዝበሃል ኣይነበረን። ኵሉ ዝተኣዘዞ ብዘይ ገለ ሕቶ ይትግብር ነበረ። ሓደ ካብቶም ወተሃደራዊ ፓሊስ ቅርብ ኢሉ፡ መንቀሳቐሲ ወረቐት ሓተታ። ቀሪባቶ ስለ ዝጸንሐት፡ ተቐላጢፋ ሃበቶ። ከምቲ ኣብ ካልእ ብሎኰታት፡ "ናበይ ኢኺ፧" ኢሉ ሓተታ። ንሳ ከኣ፡ "ንኣሃዱአይ፣" በለቶ። በብሓደ ድማ ስም ኣሃዱኣ፡ ኣበይ ከም ዘለዉ፡ ክንደይ ብርጌድ፡ ቦጦሎኒ፡ ሓይሊን ጋንታን ምዃና ሓተታ። ወሲኹ''ውን መራሒ ጋንታኣን ቦጦሎኒኣን ስሞም መን ከም ዝብሃል ሓተታ። ዓይኒ ዓይና እናጠመተ ድማ፡ እቲ ሓቂ ክትነግሮ ተዛረባ። ንሳ ከኣ ገጻ ኣኽብድ ኣቢላ፡ ሓቂ ትነግሮ ከም ዘላ ሓበረቶ። "እምበኣር ኣብ ኣገልግሎት ዘሎስ፡ ከምዚ ናትኪ ለማጽ ገጽ ኣለዎ''ዩ፧” ኢሉ ሕቶ ብዝመስል ኣሽካዕላል ዘለዎ ዘረባ ተዛረባ። ንሳ''ውን ትቕብል ኣቢላ፡ "እዋእ ኣይ ኣብ ዕረፍቲ እንዲየ ቀንየ፣" በለቶ ድፍር ኢላ። "ደሓን! ራድዮ ርክብ ስለ ዘላትና፡ ክሓቶም`የ፣" በለ ርእሱ እናነቅነቐ። "ኣብኡ ከይተባጻሕና ግና፡ እታ ሓቂ ተነገርክኒ ይሕሸኪ፣" በላ ክኸይድ እናተበገሰ። ከሰምብዳ ኢሉ''ዩ''ምበር፡ ከምኡ ክገብር ዝክኣል ኣይነበረን።

በቲ ዝበሎ ኣዝያ ሰምበደት። ክትሃድም ደለይት፣ ግን ከኣ ኣብ ወለ ሓደ ከም ዘይትበጽሕ፡ ገና ብሓሳብ ከይርሓቐት ''ከላ ተረድኣ። ገለ ስጉምትታ ካብኣ ምስ ርሓቐ፡ ከይዳ ኣብ እግሩ ክትወድቕ ደለየት። ንሱ`ውን ጥዑይ ኣማራጺ ኣይነበረን። ዝወረደት ትውረድ፡ ስቕ ክትብል መረጸት። ተመሊሱ ፍርዳ ክሳዕ ዝነግራ ድማ፡ ብዓቢ ፍርሃት ክትጽበ ጀመረት። ካብ ዝኸይድ ነዊሕ`ኳ `ተዘይገበረ፡ እተን ዝተጸበየተን ካልኢታት፡ መዓልታት ኰይነን ተሰምዓኣ። ካብ ፍርሂ እተላዕለ፡ ኣብ ከባቢኣ ኣየር ዝወሓደ መሰላ። መንኩባን ኣፍ ልባን እናንቀሳቐሰት፡ ብብርቱዕ ኣተንፈሰት። ርእሳ ክዞራ ስለ ዝጀመረ፡ ምድሪ ኣፋ ከፊታ ትውሕጣ ዘላ ኰይኑ ተሰምዓ። ከምቲ ዘላቶ ቅዊጥ ኢላ ከትቀውም ስለ ዘይከኣለት፡ ኣብ መሬት ተደጊፋ ኰፍ በለት። ፍርሂ ካብ ከብዲ እግራ ክሳብ ጸጉሪ ርእሳ ወሓጣ። ከይተፈለጣ ድማ፡ ኣእዳዋ ከንቀጥቅጥ ጀመረ። ምድሪ ዓይኒ ሒዙ ስለ ዝነበረ ግን፡ ዘስተውዓለላ ኣይነበረን። ክትወጽእ ኢላ ምሕሳባ ድማ ከጣዕሳ ጀመረ። "ብዃ`ዶ ከምታ ዝነበርኩዋ ኣብ ገዛ ኰፍ ኢለ፣" በለት ብውሽጣ። ንሕርሲ ትጸዓር ከም ዘላ ሰበይቲ፡ ምጽባይ ኣዝዩ ነውሕ ኰይኑ ተሰምዓ። “`ኡኡፍፍፍፍፍፍ!”` ድማ በለት ዘይውጻእ ዓቐበት ኰይኑዋ። እቲ ጥቕኣ ዝነበረ ወዲ ድማ፡ "ኣጆኺ ነብሲ፣" በላ ብትሕት ዝበለ ድምጺ።

ካብ ዓቕሊ ጽበት እተላዕለ፡ ከይተፈልጣ በ''ጻብዓ ምድሪ ክትፍሕትር ጀመረት። ኣብታ ዝነበራኣ ሓጸርቲ ካልኢታት፡ ብዕድላ ተማረረት። ዝሓልፍ ኰይኑ ኣይተሰምዓን። እቲ ዝሓታ ዝነበረ ወተሃደር ስለ ዝተመልሰ ግና፡ ካብቲ ብሓሳብ ርሒቓቶ ዝነበረት ጎዳና ሓዘን ተመልሰት። "ብረድዮ ክንረኽቦም ስለ ዘይክኣልና፡ ኣብዚ ምሳና ክትሓድሪ''ኺ፣" በላ ብሕፍስ ዝበለ ድምጺ። ዝበለጸ ኣማራጺ ግና፡ እቲ ሓቂ እንተ ነጊርክኒ ክትከዲ ክሓድገኪ''የ፣" በላ። ንሳ`ውን ፍርሒ ብዝተሓወሶ ድምጺ፡ "ንሱ''ዩ እቲ ሓቂ፣" በለቶ። ንሱ ከኣ ትቕብል ኣቢሉ፡ "ዘይንፈልጦ መሲሉኪ''ዲዩ፧ በዚ ጌሩ ሰብ ኣበይ ከም ዝኸይድ ንፈልጥ ኢና፣" በላ። "ሕጂስ ፈሊጡኒ`ዩ፡ ወይ ኣነ ተካል፣" በለት ብውሽጣ። "ኵሎም''ቶም ከታልሉና ዝፍትኑ ንፈልጦም ኢና፣" በላ ወሲኹ። ከታልሉና ምስ በለ፡ ብስምባደ ልባ ተዘብሐ። ኵሉ ኣካላታ ድማ ብርሃጽ ተሓጽበ። ዝወረደት ትውረድ ኢላ፡ ዝነበራ ኵሉ ሓይሊ ኣኻኺባ፡ "እንታይ ዝበሉዎ ምትላል''ዩ፣ ስቕ ኢልካ''ዶ ንሰብ ትጥቅኖ ኢኻ፧" በለቶ። ኵሉ ሰብ ኣብታ ኣውቶቡስ ክምለስ ትርእዮ ስለ ዝነበረት፡ ሻቅሎታ ወሰኸ። ብፍላይ መኪና ክትብገስ ሞቶር ምስ ተላዕለ፡ መብራህቲ ድማ ምስ ተወልዐ፡ ተስፋ ቀበጸት። "ቀደሙ ኣበይ ይሓልፈለይ ኰይኑ፧" ብምባል ብውሽጣ ክትራገም ጀመረት። እቲ ፖሊስ ብወገኑ፡ ነቲ ኣጋጣሚ ክጥቀመሉ ደልዩ፡ "እዛ ኣውቶቡስ ትብገስ ኣላ፣ ሓቂ ''ተነገርክኒ ክሰድኪ''የ፣" በላ። ንሳ ግና ኣቕበጸቶ። "በል ዘይትሰደኒ እንተ ዄንካ፡ ንብረተይ ካብ ኣውቶቡስ ከውርድ፣" በለቶ። እታ ኣውቶቡስ ድሮ ክትብገስ ጀሚራ ነይራ''ያ። "ባዕሉ ይፍለጥ! ንብረትኪ ከኣ ዓጂቡኑ!" ብምባል ከፈራርሃ ፈተነ። "ኣታ በጃዃ`ባ፧" በለቶ። ብፍላይ ገንዘባ ኣብ ቦርሳአ ገዲፋቶ ስለ ዝወረደት፡ እታ ኣውቶቡስ ገዲፋታ ክትከይድ ፍቓደኛ ኣይነበረትን። "ሓውቲ የብልካን ዲኻ፧ ቁሩብ ኣይትድንግጽን፧" በለቶ ትርር ኢላ። "ምሕዳር''ሲ ኣብዚ የሕድረኒ፣ ንብረተይ ከውርድ ግና ሕደገኒ፣" በለቶ እናተደናገጸት። "ሕራይ! ኪዲ ጥፍኢ!" በላ ክሃርማ ከም ዝደለየ ኣእጋሩ እናልዓለ። ዝሃርማ ስለ ዝመሰላ፡ "እውይ!” ኢላ ርእሳ ሓዘት። ካብ ስምባደ እተላዕለ ዝነበራኣ ሓይሊ ተዞቊቐን ዝተጸንቀቓ መሰላ። ተቐላጢፋ ሓፍ በለት። እቲ መራሒ ኣውቶቡስ ካብ ርሑቕ ይከታተሎም ስለ ዝነበረ፡ ቀልጢፉ ደው በለ። ተሰቒላ ድማ ኣብቲ ኣቑሑታ ዝነበሮ መቐመጢ ከደት። ማዕጾ ተዓጽዩ፡ እታ ኣውቶቡስ ክትከይድ ስለ ዝተበገሰት፡ እንታይ ከም ትብል ርግጸኛ ኣይነበረትን። ካብ ስምባደ እተላዕለ ኣእዳዋ እናንቀጥቐጠ፡ ብናህሪ ተተንፍስ ነበረት። ብዓል ኣውቶቡስ ኣቑሑታ ሒዛ ክትምለስ ከም ዝነበራ ኣይፈለጠን። ስለዚ ምስ ኣተወት ማዕጾ ዓጽዩ ቀልጢፉ ተበገሰ። ንሳ ከኣ ምኽንያት ረኺባ፡ ከምዛ ዘይፈለጠት ቦርሳኣ ምምዕርራይ ቀጸለት። ኵሉ ሕልሚ ኰይኑ ተሰምዓ። ኣብታ ኣውቶቡስ ኣቲዩ፡ ከም ሰራቒ እናሃረመ ከውርዳ ''ከሎ ተራኣያ። ኣውቶቡስ ጉዕዞኣ ቀጸለት። ድሕሪት ግልጽ ኢላ በቲ ዳሕራዋይ መስኰት እንተ ጠመተት፡ ካብቲ ኬላ እናርሓቑ ይኸዱ ከም ዝነበሩ ኣስተውዓለት። ደድሕሪ ኣውቶቡስ ዝስዕብ ሰብ ዘይምንባሩ፡ ከም ካብ መንፈጥራ ዘምለጠት ዑፍ፡ ሓራ ዝወጸት ኰይኑ ተሰምዓ። ምእማኑ ድማ ኣጸገማ። ብኸምዚ ተሰነይ ኣተወት።

ተሰነይ መጀምርያኣ ኣይነበረን። ዕድመ ነ''ገልግሎት ቅድሚ ሕጂ መጺኣ ትፈልጥ''ያ። ስለ ዝዀነ ቅልል ኢሉዋ ነበረ። እቲ ኣብ ብሎኰ ዝገጠማ ተኣምር ኰይንዋ፡ ብዛዕባኡ ምሕሳብ ኣይገደፈትን። "ሕጂ`ዶ፡ ወይስ ደሓር ስዒቡ ይሕዘኒ ይኸውን፧" ብምባል የማነ ጸጋም ግልጽ እናበለት ምእማን ሰኣነት። ኣብቲ ከባቢ መዕረፍ ኣውቶቡስ ዝነበረ ሆቴላት ከም ትሓድር፡ ድሮ ዝሓሰበትሉ መደብ ስለ ዝነበረ፡ ብዙሕ ኣይተሻቐለትን። ጽባሒቱ ከኣ ኣንጊሃ፡ ኣብ ተሰነይ ቤት-መግቢ ዝነበራ ዘመዶም ከም እትኸይድ፣ ወዲኣቶ ዝመጸት ምኽሪ`ዩ ነይሩ። ቤት-መግቢ ስለ ዀነ፡ ዘሳግሩ ሰባት ትፈልጥ ትኸውን፣ ዝብል ተሰፋ ጌራ ነበረት። ኣብ መዕርፎ ኣውቶቡስ ምስ በጽሐት፡ ተቐላጢፋ ኣብታ ኣብ ስግር ዝነበረት ሆቴል ኣምርሐት። ብዙሕ ዘዘው ክትብል ኣይደለየትን። በቲ ሓደ ወገን ስለ ዝመሰየ፡ በቲ ካልእ ድማ ንሓለዋ ዝንቀሳቐሱ ወተሃደራዊ ፖሊስ ሓሓሊፋ ትርኢ ስለ ዝነበረት’ዩ። "ብምሸት ደቂስካ ''ከለኻ’ውን ይሓቱ’ዮም፣" ዝብል ወረ ሰሚዓ ስለ ዝነበረት፡ ኣብ ሆቴል ምእታዋ ስግኣት ፈጠረላ። ግን ከኣ ኣማራጺ ኣይነበራን። ተመዝጊባ ዓራታ ምስ ሓዘት፡ ኣዝያ ደኺማ ስለ ዝነበረት፡ ክትድቅስ ድሌት ነበራ። ኣዒንታ ሑጻ ከም ዝኣተዎ፣ ሕርኽርኽ ይብላ ነበረ። ከናፍራ ተጨማዲዱ፡ ጐረሮኣ ከኣ ነቒጹ’ዩ። ብዙሕ ግና ኣብ ሓሳባ ኣቋጸሮቶን። ርእሳ እተተርእሰላ መተርኣስን ኣካላታ እትሽፍነሉ ኣንሶላን ክሳዕ ዝረኸበት፡ ካልእ ክትጻወሮ ትኽእል’ያ። ክትድቅስ ኢላ ዓራት ምስ ሓዘት ግና፡ ክሳዕ ዝገርማ ድቃስ ካብኣ ሃደመ። ኣዒንታ ውርሕሪሕ በላ። ሓሳባ ከም ኣብ ሓዲድ ትውንጨፍ ዘላ ባቡር፡ ብዓቢ ናህሪ ኣብዝን ኣብትን ክብል ጀመረ። ኣብ ናሕሲ እናጠመተት ድማ፡ ንብዓታ ብኽልተ ጎቦታት ኣዒንታ ኰረር ኢሉ ወረደ። ዝወግሕ ኣይመሰላን። ኣብ ህይወታ''ታ ዝነውሐት ለይቲ ኰይና ተሰምዓ። ዝሰምዓቶ ጽምጺ እናሰምበዳ፡ ዓይና ሰለም ምባል ኣበያ። ኣእምሮኣ ደኺሙ፡ ድቃስ ክወስዳ ተስፋ እናገበረት፡ ብዛዕባ''ታ ምስ ወግሐ ትረኽባ ዘመዳ ክትሓስብ ጀመረት። ኣስታት ሰዓት 4 ወጋሕታ ክኸውን ''ከሎ ድማ ድቃስ ወሰዳ።

ሻዱሻይ ክፋል

ወጋሕታ ኣስታት ሰዓት 9 ክኸውን ''ከሎ ተበራበረት። እንታይ ከም ዘበራበራ ኣይተረድኣን። ብስምባደ፡ የማነ ጸጋማ ቁሊሕ ቁሊሕ በለት። ኣብ ሆቴል ምንባራ ኣይዘንገዐቶን። ገለ ከም ዝዓበሶ፡ ጎረርኣ ክትጸርግ "እሕሕ" በለት። ማይ ኣፋ ክትውሕጥ ምስ ፈተነት፡ ሓመድ ሓመድ ጠዓማ። ወሲኻ ክትድቅስ ምደለየት፡ ግን ከኣ ክሳዕ ሕጂ ምድቃሳ''ውን ኣመስገነት። ብተዘማዲ ዕረፍቲ’ኳ ተሰሚዑዋ እንተ ነበረ፡ ነፍሳ ግን ከም እኽሊ ብሰፍኢ ትብቆጽ ከም ዘላ ክሳዕ ዝመስላ፡ ዕረፍቲ ኣይነበራን። ኵሉ ተሓዋዊስዋ፡ ‘ታይ ይኸውን ከም ዝነበረ ርግጸኛ ኣይነበረትን። ንግሆ ተንሲኣ ትገብሮ ዝነበረት ብምሕሳብ፡ ስድራኣ ዘከረቶም። ቅሩብ ካልኢታት ድማ ብሓሳብ ኣርሓቐት። ትሓስቦ ዝነበረት መትሓዚ ኣይነበሮን። ኣብዚ ጸኒሓ ኣብቲ ትስግር፡ ሓደ ከይወድአት ካልእ ትጅምር ስለ ዝነበረት፡ ዝጭበጥ ሓሳብ ኣይሓሰበትን። "ወይ ሃለውለው" በለት ዝሰምዓ ከም ዘየለ ርግጸኛ ብምዃን። ክትንስእ ኢላ ድማ ተኸዲናቶ ዝነበረት ኣንሶላ ገንጺላ፡ ኣእጋራ ብሓደ ወሰን ዓራት ጠልጠል ኣበለቶ። ኰፍ ኢላ ከኣ ንሓንሳብ ዝን በለት። እቲ ዝሓደረትሉ ሆቴል፡ ብሓደ ሸነኹ ቤት-ምግቢ ስለ ዝነበሮ፡ ዝቖርሱ ድምጺ የስምዑ ነበሩ። ቁርሱ በሊዓ ከኣ ኣብታ ዘመዳ ክትከይድ ሓሰበት። "ካብቲ እንዳ ኣውቶቡስ ርሑቕ ኣይኰነን። ዝዀነ ወዲ ተሰነይ እንተ ሓቲትኪ ከርእየኪ ይኽእል''ዩ፣" ክትብል ንዘመዳ ሰሚዓታ ስለ ዝነበረት፡ ዋና''ቲ ኣዕሪፋትሉ ዝነበረት ሆቴል ክትሓታ ወሰነት። ገጻ ተሓጺባ ከኣ ቁርሲ ክትበልዕ ኣብ ሓደ ኩርናዕ ኰፍ በለት። ንምግቢ ዝኸውን ሸውሃት ዝበሃል ኣይነበራን። ሻሂ ምስ ባኒ ጥራይ ኣዚዛ፡ ነታ ሻሂ ፊት ፊት ኢላ፡ ፍርቂ እታ ባኒ በሊዓ፡ ክትከፍል ንካሳ ከደት። እናኸፈለት ''ከላ ከኣ ብዛዕባ ዘመዳ ሓተተት። እታ ገንዘብ ትቕበል ዝነበረት ሰራሕተኛ ‘ቲ ሆቴል፡ ብምቕልል ዝበለ ድምጺ፡ ብኢዳ እናመልከተት ሓበረታ። ካብቲ ሆቴል ወጺኣ፡ ኣብቲ ዝተሓበረቶ ኣንፈት ኣምርሐት። ህርመት ልባ ከኣ ክውስኽ ጀመረ። ኣብ እንዳ ሰብ፡ ልዕሊ ሓደ መዓልቲ ምግባር ስለ ዘይትፈቱ፡ ዓቕላ ጸቢቡዋ ነበረ። “እዋእ ንቑሩብ ግዜ ትጽምም ምባል''ዩ። ገዛ ናተይ''ደሞ ክካረ ዀይነ፧" በለት ገዛእ ርእሳ ስቕ ከተብል እናፈተነት። ከይተፈለጣ ድማ ኣብቲ ዘመዳ ትውንኖ ቤት-ምግቢ በጽሐት። ክልተ ጎበታት ኣዒንታን ኣፋን በቲ ተኸዲናቶ ዝነበረት ኩሹፍ ድርዝ ኣቢላ፡ ኣብቲ ኣፍደገ ቤት-ምግቢ ገጻ ኣምርሐት። ዘመዳ ምስ ረኣየታ፡ ዘይተጸበየቶ ግዲ ኰይንዋ ጋገየታ። ክትስዕማ ኢላ ተጎልቢባቶ ዝነበረት ኩሹፍ ምስ ቀልዓቶ ግና፡ "ዋይ ጓል ሓውተይ፣" ብምባል ሕቑፍ ኣቢላ ሰዓመታ። "ኣይ ጋጌኪ ''ንድየ። ትመጺ ኢለ ስለ ዘይሓሰብኩ''የ ዝኸውን። ደሓር ከኣ ወተሃደራዊ ክዳን ካልእ ሰብ ኣምሲሉኪ፣" በለታ። ንሳ''ውን ፍሽኽ እናበለት፡ "ሓቅኺ! ሃንደበት ኰይኑኪ፣" በለታ። ደሃይ ስድራ ድሕሪ ምሕታት፡ "''ዛ ጓለይ ሓመድ መሲልኪ’ለኺ፣ ንዒ ኣካላትኪ ተሓጸቢ፣" በለታ። ተሓጸቢ ምስ በለታ፡ መንግስተ ሰማይ ዝኣተወት ኰይኑ ተሰምዓ። ዝከኣል እንተ ዝኸውን ቆርበታ ክትቅይር ምደለየት። ዳህሪ ዝፈጠሮ ረሃጽን፡ ሓመድ''ቲ መገዲን ተሓዋዊሱ፡ ክሳዕ ገዛእ ርእሳ ትጸልእ ገይርዋ ነበረ። ካብ ኵሉ ሰብ ንላዕሊ፡ ዝረስሐት ኰይኑ ይስምዓ ስለ ዝነበረ፡ ምሕጻብ ልዕሊ ምግቢ ምርጭኣ''ዩ ነይሩ። ድሕሪ''ዚ''ውን ዘመዳ ዝቐረበትላ ምግቢ ምስ በልዐት፡ ሓይላ ተሓዲሱ፡ ቅልል በላ። ዘመዳ ከኣ ብዛዕባ ኣዲኣን ኵሎም ስድራኣን ሓቲታ ምስ ወድአት፡ "ኣብ ኣሃዱኺ ‘ዲኺ ትኸዲ ዘለኺ፧" በላታ ርግጸኛ ዝዀነት ክትመስል። ሓቃያ! ወተሃደራዊ ክዳን ተኸዲና ምምጽኣ ከምኡ''ዩ ዘምስል። ደሓር ከኣ ንሱዳን ዝወጹ ከም ከድዓት''ያ ትቖጽሮም። "እቶም ድርቡያት" ዝብል ሕማቕ ስም ከኣ፡ መውጽኢት ኣፋ ምዃኑ፡ ጸኒሐ እተረድኣቶ ጠባይ ዘመዳ''ዩ ነይሩ። ንሳ''ውን ኣጉናታ ዘመዳ ብዙሕ ትፈልጥ ስለ ዘይነበረት፡ ሃንደራእ ኢላ ክትነግራ ኣይደለየትን። "ኣይ! ኣብቲ ኣስመራ ዘዘው ዘዘው ምባል ጸሊአዮ። ኣብ ገዛ ተጠማሚትካ ኰፍ ምባል ዓቕለይ ኣጽቢቡለይ። ስለዚ ነዚ ዓዲ ክርእዮ፡ ብኡ ኣቢለ''ውን ስራሕ እንተ ረኸብኩ ከናዲ''የ መጺአ፣" በለታ ትሕሱ ምንባራ ሕማቕ እናተሰምዓ። እታ ዘመዳ''ውን፡ ኣብ ኣሃዱኣ ትምለስ ዘይምንባራ''ኳ ደስ እንተ ዘይበላ፡ ኩነታት ገዛኦም ትፈልጥ ስለ ዝነበረት፡ ብዙሕ ክትብል ኣይደለየትን። “እዋእ ኣብዚ ድኣ እንታይ ክህሉ''ልክዮ፧ ግን ከኣ ደሓን ትፍትኒ፣” በለታ ዘረባኣ ካልእ ከየስምዕ እናተጠንቀቐት።

ምኽንያት መምጽኢኣ ንዘመዳ ከይነገረታ፡ ዳርጋ ሰሙን ሓለፈ። ዓቕላ እናጸበባ፡ ትዕግስታ ድማ እናተፈተነ መጸ። ክሳዕ ክንድኡ ትጸንሕ ኢላ ኣይሓሰበትን። ስለዚ ዓቢ ጾር ኰይንዋ ነበረ። ኣብ ውሽጢ''ታ ሰሙን ግና፡ መሰታኣ ትኸውን ጎረቤት ተፋሊጣ ነበረት። ቅልጥፍ ኢለን''የን ተቐራሪበን። ጠባያ ኣዝያ ፈትያቶ ስለ ዝነበረት፡ ልባ ከተውድቐላ ግዜ ኣይወሰደላን። በብቕሩብ ድማ ብዛዕባ መገዲ ሱዳን ክትሓታ ጀመረት። "ንሱዳን ዘውጽኡስ ኣለዉ''ዶ፧” ኢላ ሓተተታ። እታ መሓዛኣ''ውን ከምኡ ዝበለ ዕላላት ብዙሕ ትሰምዕ ስለ ዝነበረት ኣይሓደሳን። ከም ተራ ዕላል፡ "እዋእ ዝወጹ ደኣ ብዙሓት፣” በለታ ካልእ ስራሓ እናገበረት። እተገረመት ክትመስል፡ "ብሓቂ፧ ብኸመይ ደኣ ይወጹ፧ ዝቖጻጸር የለን ዲዩ፧” ኢላ ሓተተታ። ኵሉ ዝሓተተታ ብቐሊሉ ስለ ዝመለሰቶ፡ "ንምውጻእ ከቢድ ኣይኰነን ማለት''ዩ፣" ኢላ ሓሰበት። እቶም ዘውጽኡ ዝበለቶም ሰባት ብኸመይ ይርከቡ ግና፡ ኣብ በይና ዝነበረ ሕቶ''ዩ። ብዙሕ እንተ ሓቲታታ ከይትጥርጥራ ስለ ዝሰግአት፡ ገለ ሕቶታት ካብ ምሕታት ተቖጠበት። ጥብቕ ኢላ ክትፈልጣ ስለ ዝደለየት፡ ዳርጋ ኣብ መዓልቲ ሰለስተ ግዜ ትረኽባ ነበረት። ብኸምዚ ከኣ ድሮ ክልተ ሰሙን ክትገብር ቀረበት። ብዅሉ ወገን መዚና፡ "ቅንዕቲ''ያ፣" ኢላ ስለ ዝሓሰበት፡ ክትኣምና ከም እትኽእል ኣብ ልባ ተሰምዓ። ስለዚ ክትነግራ ወሰነት። “ንወለ ሓደ ሰብ ግና ክትነግር የብላን፣” በለት ምስ ገዛእ ርእሳ። ከም ልማደን ምስ ተራኸባ፡ “ኣቲ መሓዛይ፧” በለታ ምቕልል ኢላ ፍሽኽታ እተሓወሶ። እታ መሓዛኣ ድማ ኣቀራርባኣ ካብ ካልእ ግዜ ስለ እተፈለያ፡ ብቑምነገር ምዃኑ ኣይስሓተቶን። "ደሓን''ዲኺ፧" በለታ። “ደሓን''የ፣ ሓደ ነገር''ዲየ ክነግረኪ ደልየ። ወላ ሓደ ከም ዘይትዛረቢ ግን ቃል እተውለይ፣” በለታ። እታ መሓዛኣ ከኣ ከም ዘይትነግር ቃል ኣተወትላ። ቁሩብ ተጓእ ምስ በለት፡ "ሱዳን ክኸይድ ኢለ''የ መጺአ። ስለ ዝፈራህኩ''የ ክሳዕ ሕጂ ሓቢአልኪ ጸኒሐ፣” በለታ ይቕረታ እናሓተተት፡ ግን ከኣ ከቢድ ስግኣት እናተሰምዓ። እታ መሓዛኣ ከኣ፡ ዋላ''ኳ ዘይተጸበየቶ እንተኾና፡ ነ''እዛና ሓዲሽ ኣይነበረን። ቅጽል ኣቢላ ድማ፡ “በጃኺ ዘውጽኡ ሰባት ድለይለይ፣” በለታ። ሓጺር ግዜ ክልቲኣተን ዝን በላ። እታ መሓዛኣ ኣዕሚቓ ድሕሪ ምትንፋስ፡ “ሓደ''ሎ ዝፈልጦ፣ ንዕኡ ክሓቶ''የ። ንሱ ባዕሉ ኣየስግርን''ዩ፣ ምስ ካልኦት ከራኽበኪ ግና ይኽእል''ዩ፣” በለታ። ካልእ ክሓትት''የ ስለ ዝበለታ፡ ከም መሪር ጽፍዒት፡ ፍርሒ በዚ መጺኡ ዘይበለቶ ዝሕው በላ፣ ግን ከኣ "ክትሓትት''ያም''በር ባዕላ''ዶ ከተሳግረኒ ኰይና፣" ብምባል ርእሳ ከተህድእ ፈተነት። ምስኡ ቅጽል ኣቢላ ከኣ፡ “ኣብ ዝዀነ ግዜ ክትብገሲ ስለ እትኽእሊ፡ ቅርብቲ ኩኒ፣” በለታ። "ኣብ ዝዀነ ግዜ ክትብገሲ ትኽእሊ''ኺ፣" ትብል ዘረባ ኣብ ውሽጣ ዞሪቓ ኣብ ጥልቂ ማያት ሒዛታ ትጠልቕ ዘላ ኰይኑ ተሰምዓ። ከባቢኣ ከኣ ኦክስጅን ዝወሓዶ ኰይኑ ተሰምዓ። “እዋእ ንኸምኡ''ዶ ኣይኰንኩን መጺአ፧” ገዛእ ርእሳ እናሓተተት፡ ነታ ትሃልል ዝነበረት ነፍሳ ከተህድእ ፈተነት፣ ግን ከኣ ከብዲ ጓል''ነስተይቲ ኰይኑዋ፡ ከም ዝፋነነ ፈረስ፡ ስምዒታ ልጓም ስኣነትሉ። ፍርሂ ልዕሊ ኵሉ ዘሸግራ ዝነበረ ስምዒት’ዩ። “ምሉእ ዕድሜኻ እናፈራህካ''ዶ ትነብር ኢኻ፧?” በለት ብዕድላ እናማረረት። በታ ለይቲ ድማ ድቃስ ካብ ኣዒንታ ሃደመ።

ድሮ ሓደ መዓልቲ ሓሊፉ''ኳ እንተ ነበረ፡ ካብ መሓዛኣ ዝሰምዓቶ መልሲ ኣይነበረን። ሻቕሎታ ከኣ ኣጋደዶ። ነታ ዘመዳ ክትነግራ ደለየት፡ ግን ከኣ መዓንጥኣ ዝርው ክብል እናተሰምዓ፡ ምድፋር ኣበየት። ብኻልእ ተሰሚዓ ደስ ከም ዘይብላ፡ ክትኩርየላ ከም ትኽእል ገመተት። ኣዝዩ ዘሻቅላ ዝነበረ ግና፡ ዘመዳ ነቶም ንሱዳን ዝወጹ ዝነበራ ኣጠማምታ''ዩ። ብዛዕባኦም ትብሎ''ዩ ዝጠፍኣ። ኵሉ ከክፉኡ ከኣ ትህቦም ነበረት። "ኣበይ''ሞ ተረዲእዋ፣" በለት ምስ ገዛእ ርእሳ እናተዛረበት። መንእሰያት ዝሓልፉዎ ዘለዉ መግደራን ተስፋ ኣልቦ ህይወትን ዘይምርድአ ጥራይ ዘይኰነ፡ ንፍርዲ ቅልጥፍቲ ምዃና ኣዝዩ የስደምማ ነበረ። "ኵሎም ዓበይቲ ሓደ''ዮም፣" ድማ በለት ምስ ገዛእ ርእሳ እናተዛረበት። "ኣብ ኲናት ዝውዓለ ይንገርካ፣" ዝብል ኣበሃህላ ዓበይቲ ዘኪራ፡ ዘመዳ ክትድንግጽ ዘይምኽኣላ፡ ምስ ሓሳባ ከተማኻኒ ፈተነት። "ኵሉ ዝገጠመኒ ዝርዝር ኣቢለ ዘዕልሎን፡ ስምዒተይ ዝርድኣለይ ሰብ እንተ ዝረክብ፡ መን''ሞ ክህብ፣" በለት ጾር ስለ ዝዀና። ፍኹስ እንተ በላ፡ ዘፍረሃ፡ ዘሻቕላ፡ ዘጨንቓ፡ ዝኸብዳ፡ ኣብ መገዳ ዘሎ ጸልማት፡ ናፍቖታ፡ ኵሉ ድሌታ ጉሕጉሕ ኣቢላ ከተፍስሶ፡ ዝሰምዓ እንተ ትረክብ ከም ዓቢይ ትዕድልቲ ምወሰደቶ፣ ግን ከኣ ኵሉ ሰብ ዝሓልፎ ዝነበረ ጸገም''ዩ ኢላ ስለ ዝሓሰበት፡ ብዙሕ ቦታ ክትህቦ ኣይደለየትን። ኵሉ ኣብ ከብዳ ተሸኪማቶ ስለ ዝነበረት፡ ልዕሊ ዓቕማ ኰይኑ ምኽኣሉ ሰኣነት። ኵሉ ኣብ ውሽጣ ተዓቚሩ፡ ከም እተሸፈነ ቁስሊ እናሓደረ ዝሞጉል፡ ከም እተዓብሰ መስተ ንሓድሕዱ ተበላሊዑ ኣልኰል ዝፈጥር፡ ዓቕላ የጽብበላ ነበረ። ከም ኣብ ከብዲ ዘይወረደ፡ ኣብ ሓዲግ ኣብ ጎሮሮ ዝተረፈ ምግቢ፡ ጓሂ ኣብ ኣፍ ልባ ከም ዝተሰጎደ ኰይኑ ይስምዓ ነበረ። ጸጸኒሓ ከኣ ኣዕሙቕ ኣቢላ ተተንፍስ ነበረት። ነቲ ዝሓተታ ድማ፡ “እንድዒ ኣመል ኰይኑኒ''ዩ መስለኒ፧” እናበለት ዕላል ከይቕጽል ካልእ ሓሳብ እናምጽአት ትዀልፎ ነበረት።

ብዝዀነ መገዲ ንዘመዳ ክትነግራ ነይርዋ። እንተ ዘይኰነ "ዝበልዓትሉ ጻሕሊ ሰቢራ ከይዳ፣" እናበለት ካብ ምዝራብ ከም ዘይተዕርፍ፡ ቀልጢፋ እተረድኣቶ ጠባይ ዘመዳ''ዩ። ከመይ ጌራ ከም እትነግራ መገዲ ተናዲ ነበረት። ኣብ ካልኣይ መዓልቲ፡ መሓዛኣ ከተዛርባ ኢላ፡ ኣንጊሃ ካብ ገዛ ኣውጽኣታ። ብዛዕባ ''ታይ ክትዛረባ ከም ዝደለየት ኣይስሓተቶን። ምስ ወጸት ከኣ፡ ኣብ ኣፈፌት ገዛ ዘይተጸበየቶ ገጠማ። ሓደ ብርሕ ኢሉ፡ ነዊሕን ቀጢንን ወዲ ጎፍ በለን። ክትሓልፎ ኢላ ስጉም ኣበለት። መሓዛኣ ግና ብቀሚሻ ድሕሪት እናሰሓበት፡ "እቲ ዝሓተትክኒ ንሱ''ዩ፣" በለታ። ገና ኣብ ሓሳባ ከየቋጸረቶ ''ከላ፡ እቲ ወዲ፡ “ሕራይ” ኢሉ ዘረባኡ ጀመረ፡ ስለ ዝተሃወኸ፡ ወይስ ስለ ዝፈርሀ ኣይተረድኣን። “ሎሚ ምሸት ሰዓት 7፡ መሬት ዓይኑ ምስ ሓዘ ክንብገስ ኢና። ተዳሊኺ ጽንሕኒ፣” በላ። “ሓሙሽተ ሽሕ ናቕፋ ከኣ ምሳኺ ተማልኢ፣" በላ ክትዛረብ ዕድል ኣይሃባን። የማን ጸጋም ቁሊሕ ቁሊሕ ይብል ስለ ዝነበረ፡ ፍርሃት ከም ዘለዎ ኣብ ኣዒንቱ ኣንበበት። ብዙሕ ደው ኣይበለን። ክኸይድ እናተበገሰ፡ “ብዙሕ ጾር ከኣ ኣይተብዝሒ፣” ኢሉዋ ካብ ኣዒንተን ተሰወረ። ክትሓቶ ዝደለየት ብዙሕ ነይርዋ''ዩ፣ ዕድል ዝብሃል ግና ኣይሃባን። "ይእመን ዲዩ፧" ኢላ ንመሓዛኣ ሓተተታ። መሓዛኣ ትቕብል ኣቢላ፡ “ሰብኣይ ደሊኽን፡ ጭሕሚ ጸሊእክን። መዓንጣ ቁረጽ''ያ መሓዛይ፣" ኢላታ ንገዛኣ ገጻ ጎየየት። ኵሉ ዘይተጸበየቶ ኰይንዋ፡ ተዓዚማ ንገለ ካልኢታት ደው በለት። ኣብ ደገ ደው ምባል ውሑስ ስለ ዘይነበረ፡ ንሳ''ውን ኣብ ገዛ ኣተወት። ዝኣክል ገንዘብ ስለ ዘይነበራ፡ እንታይ ከም እትገብር ዓቕሊ ኣጽበበት። በታ ምሸት ክትብገስ ኣለዋ። ዝተረፈ ገንዘብ ካበይ ከም ትምልኦ ግና ሕርብት በላ። ነ''ስመራ ተሌፎን ክትድውል ደለየት። ግና ከኣ፡ "ኵሉ እትዛረቦ ይጠልፍዎ''ዮም፣" ዝብል ወረ የፍርሃ ነበረ። ኣማራጺ ግና ኣይነበራን። ነ''ስመራ ደዊላ ድማ ነዲኣ ኣዛረበታ። ተወሳኺ ገንዘብ ካብ ኣዲኣ ክትሓትት፡ ኣዝያ ተሸቑረረት። ግን ከኣ ኣበይ''ሞ ከተብል''ያ። ኣዲኣ''ውን ተለፎን ምድዋላ እናሰንበደን፡ ካብ ዘመዳ ክትልቃሕ፡ ኣብ ቀረባ ግዜ ከም እትኸፍላ ነጊራታ፡ ቀልጢፋ ተለፎን ዓጸወታ። ከተዕልላ፡ ናፍቆታ ከተውጽእ ምደለየት፡ ግና ከኣ ውሑስ ኣይነበረን። ድምጺ ኣዲኣ ምስማዓ፡ መሊሱ ናፍቆት ስለ ዝወሰኸላ፡ እናነብዐት ንገዛኣ ተመልሰት።

ዳርጋ ምሉእ መዓልቲ ተዓዚማ ወዓለት። ካብቲ መዳሕንታ እተቐበረሉ ሃገር ወጺኣ፡ ቋንቁኡን ባህሉን ኣብ ዘይትፈልጦ ህዝቢ ክትሰግር ምሕሳባ፡ ገለ ገበን ዝፈጸመት መሰላ። ትፈትዎም ስድራኣን መሓዙታን፡ ተመሊሳ ትርእዮም ኰይኑ ስለ ዘይተሰምዓ፡ ርእሰ ፍትወት ዝሰዓራ፡ ዝሰሰዐት መሰላ። ከም ድሌታ ''ተዝኸውን፡ ካብ እትፈትዎም ስድራኣን መሓዙታን ክትፍለ ኣይምደለየትን። ዝዓበየትሉን ዝለመደቶን ሓመድ ገዲፋ፡ ካልእ ከተናዲ ኢላ፡ ጎቦን ኩርባን ኣይመተጓዕዘትን። ግን ከኣ ግዜ ከፊኡ፡ ኩነታት እንዶ''ሞ ገዲዱዋ። ዘመዳ''ዚ ዘስተውዓለት ክትመስል፡ “እንታይ ደኣ ዝኸበደኪ ትመስሊ፧ ተጸሊኡኪ''ዲዩ፧” ኢላ ሓተተታ። “ያእ ኣይፋለይን፣ ደሓን’የ፣” በለት። እታ ዕድል ከተምልጣ ግን ኣይደለየትን። ዘመዳ ትሰምዓ ከም ዘላ ርግጸኛ ብምዃን፡ “ግን’ኸ፣” ኢላ ስቕ በለት። ወዮ ዘመዳ ከኣ ህንጥዩነት ሒዙዋ፡ “ ኣቲ ቆልዓ ብደሓንኪ''ዶ ኣይኰንክን፧” ኢላ ገጻ ኣኽብድ ኣበለቶ። “ደሓን’ሲ ደሓን’የ፣ የግዳስ ሓደ ነገር ክነግረኪ ምደለኹ፣ በጃኺ ከይትኹርይለይ፣” በለታ ካብ ገጻ ገለ እንተ''ንበበት ዓይኒ ዓይና እናጠመተት። “እዋእ! ኣብ ምንታየይ ውዒልኪ ዝኹርየልኪ፧ እዛ ጓለይ፡ ጥራሕ ንገርኒ። ክሕግዘኪ ዝኽእል እንተ ሃልዩ፡ ባህ እናበለኒ፣” በለታ። ቁሩብ ዝን ድሕሪ ምባል፡ ዘረባኣ እናተዀላለፈ፡ “ኣብዚ ዝመጻኹ ስራሕ ከናዲ ኢለ ኣይኰንኩን፣” በለታ ምድሪ ገጻ እናጠመተት። ዘመዳ ትቕብል ኣቢላ፡ “እዛ ጓለይ እፈልጥ፣” በለታ። ዘይተጸበየቶ ኰይንዋ፡ “እዋእ መን ነጊሩኩ፧” በለታ ምግራም እተሓወሶ፡ ግን ከኣ ጾር ካብ መንኩባ ቅንጥጥ ክብል እናተሰምዓ። “ንሕና’ኮ ካባኹም ንዓቢ። ደቂ ሎሚ ዘይንፈልጥ ይመስለኩም፣” በለታ ዝነበረ ወጥሪ ከተፋኹስ እናፈተነት። “እዞም ደቀይ፡ ስደት ከኣ ንዓኹም ኣርኪቡ። እንታይ’ሞ ክንገብር። ካብ ሕቕፎና ክትወጹ ኣይምደለነና፣ ግዜ እንዶ''ሞ ከፊኡ፣” በለት ኣብ ገጻ ሓዘን እናተነበ። ዘመዳ ስለ ዝዀነት ሕማቕ ከይትዛረብ ስለ ዘይደለየት ዲዩ፡ ወይስ ሓቃ ትዛረብ ምህላዋ ኣደናገራ። እተጸበየቶ ዘለፋ ስለ ዝነበረ፡ እዚ ምስምዓ ከም ዓቢ ተኣምራት ተቐበለቶ። "በሊ''ስኪ ጻዕዳ ይጽናሕኪ፣" ኢላ እናመረቐታ፡ "መዓስ ኢኺ’ኸ ትኸዲ፣" ኢላ ሓተተታ። ዘይተጸበየቶ ኰይንዋ፡ ብኹነታት ዘመዳ እናተገረመት፡ ብትሑት ድምጺ፡ "እቲ ዝወስድ ሎሚ ምሸት ክመጸኒ’ዩ፣" በለታ። ክትዛረብ ምሹእ ባይታ ስለ እተፈጥረ፡ ገንዘብ ጎዲልዋ ከም ዘሎ፡ ኣዴኣ ካብኣ ከትልቓሕ ከም ዝነገረታ፡ ኣጥብቕ ኣቢላ ነገረታ። ዘመዳ ኵሉ ቀልጢፉዋ ስምብድ በለት። “እንታይ ሎሚ ምሸቱ፧ ዘስግር ረኺብኪ ዲኺ፧” ኢላ ሓተተታ። “እወ ረኺበ፣ ሰሊጡኒ''ዩ፣ ኵሉ ጠርኒፈ ተዳልየ ኣሎኹ፣” በለታ''ቲ ዘረባ ከይቅጽል እናተጠንቀቐት። "መን’ዩ‘ቲ ዘስግር፧ ብኸመይ ረኺብክዮ፧" ኢላ ክትሓታ ኣይደለየትን። “ኣቲ እንታይ ክትረኽቢ፧ ኣይ ትስደዲ''ዶ ኣይኮንክን ዘሎኺ፧ ተመሊስ መዓስ ከም ዝርኤኪ’ኳ ዘይፍለጥ፧” በለታ ከይትነብዕ እናተጋደለት። “እወ ንሱስ ሓቅኺ። ግን ከኣ ይኸይድ ኣለኹ’ዶ ይበሃል ኰይኑ። የማንካ ካብ ጸጋምካ ዘይትኣምነሉ እዋን''ዲዩ፣" በለታ ምቕልል ኢላ። ከይተፈለጣ ድማ ንብዓት ሰዓራ። "በሊ፡ ንዒ፣ ጥዕምቲ ቡን ክንሰቲ ኢና፣" እናበለት ክትቐራርብ ንውሽጢ ኣተወት። ብፍላይ ስለ''ታ "መዓስ ከም እንራኸብ’ኳ ዘይፍለጥ፧" ዝበለታ ባሕሪ ኸብዳ ግልብጥብጥ በላ። ነዲኣ ዘኪራ፡ "ተመሊሰ ይርእያ’ዶ ይኸውን፧" ኢላ ሓሰበት። ንብዓታ ድማ መሊሱ፡ ከም ዝተመቃቐለ ውሒዝ፡ ኣብ ምዕጉርታ ይፈስስ ነበረ። ካብ ብኽያት ከተገላግላ ብምሕሳብ፡ “እዛ ጓለይ ተንስኢ፣ ገጽኪ ማይ ክዓውሉ፣” በለታ። ብኸምዚ ቡን ክሰትያን ከዕልላን ከይተፈለጥን ግዜ ሓሊፉ፡ ምድሪ ዓይኒ ሓዘ። ሃንደበት! መሓዛኣ ገዛ ኳሕኰሐት። ስማ ምስ ኣድሃየታ፡ ንሳ ምዃናን ተበገሲ ክትብላ ከም ዝመጸትን ኣይስሓተቶን። ክዳውንታ ኣብ ንእሽቶ ድብን ዝበለ ቦርሳ ቀሪባቶ ነበረት። ዘመዳ''ውን''ዚ ፈሊጣ፡ ዘድልያ ገንዘብ ከተምጽእ ንውሽጢ ኣተወት። ነታ ዘመዳ ክትፋኖ ድማ ሓፍ በለት። ብዙሕ ክዛረባ ዕድል ኣይረኸባን። “ኣቲ ቀልጥፊ፣ ይጽበየኪ’ዩ ዘሎ፣” በለታ ሕሹኽሹኽ እናበለት። ካብ ገዛ መሪሓታ ድማ ወጸት። ምስቲ ዝጽበያ ዝነበረ ወዲ ምስ ኣራኸበታ፡ “ጻዕዳ ይጽናሕኪ መሓዛይ፣” ኢላታ እናጎየየት ንገዛኣ ተመልሰት። እቲ ወዲ ከኣ "ሰዓብኒ፣" ኢሉ ሕቑኡ ሂብዋ መገዱ ጀመረ። ጸልማት ምንባሩ፡ ክሳዕ ክንድኡ ምህዋኹ፡ ዘይትፈልጦ ምዃኑ፡ ኵሉ ኰይንዋ፡ ዝዓወነት መሲሉ ተሰምዓ። ኣማራጺ ግን ኣይነበራን። ከም ብርቱዕ ህቦብላ ንፋስ፡ ሓሳብ ንሓሳባ እናነፈሰ፡ ነቲ ወዲ ተኸቲላቶ፡ ጸልማት''ቲ ምሸት ወሓጦም።

ሻቡዓይ ክፋል

እናሰዓበቶ ገለ ኣጓዱ ሓለፉ። ዝመርሓ ዝነበረ ኣካይዳኡ ኣዝዩ ቅልጡፍ ስለ ዝነበረ፡ ሓውሲ ጉያ ጌራ ደድሕሪኡ ዘብዘብ ትብል ነበረት። ኣብቲ ከውታ ለይቲ፡ ኵሉ ሰብ ብእዋኑ ገዝኡ ኣትዩ''ዩ፣ ጎደናታት ተሰነይ ከኣ ጭር ኢሉ ነበረ። ሸፋሕ ሸፋሕ ዝብል ኣካይድኡ እንተ ዘይኰይኑ፡ ካልእ ዝስማዕ ድምጺ ኣይነበረን። ሓሓሊፉ እባ ከኣ ድምጺ ዝበኽዩ ቆልዑ ይስማዕ ነበረ። ዝኸዱዎ ዝነበሩ ጎደናታት መብራህቲ ኣይነበሮን። ዋላ''ኳ ቅድሚ ሕጂ ብጸልማት እንተ ተጓዕዘት፡ እዛ ምሸት''ዚኣ ግና ፍርሒ ዝተሓወሳ ስለ ዝነበረት፡ ጸልማት''ታ ለይቲ ዝርህሰስ ኰይኑ ተሰምዓ። ትስዕቦ ከም ዘላ ንምርግጋጽ፡ ጸጸኒሑ ንድሕሪት ቁሊሕ ይብል ነበረ። "ኣነስ መዓስ''የ ዝልብም፡ በል''ስከ ምሳይ ዝኸይድ ሰብ ዘየናዲ ዝነበርኩ፧" እናበለት ኣቐዲማ ክትሓስቦ ዘይምኽኣላ ንርእሳ እናነቀፈት፡ ምስዓቡ ቀጸለት። እተጓዓዙዎ ነዊሕ''ኳ እንተ ዘይነበረ፡ ክትልህልህል ግን ጀመረት። ሓንሳብ ደው በል፣ ትንፋሰይ ክመልስ ክትብሎ ደለየት። ውሕስነት''ቲ ከባቢ ስለ ዘሰከፋ፡ ኣብ ውሽጢ ከተማ ደው ክብሉ ኣይደለየትን። ዝሰምዓቶ ሐሕማቑ ወረ እናዘከረት፡ ውሽጣዊ ፍርሓታ ወሰኸ። "ገሊኣቶም ሰብ ስለ ዝሕስወሎም፡ ገና ካብ ከተማ ከይወጹ''ዮም ዝተሓዙ፣" ዝብል ወረ ዘኪራ፡ ቅፍፍ ክብላ ''ከሎ ተሰምዓ። ዘመዳን መሓዛኣን እንተ ዘይኰይኑ ካልእ ዝፈልጥ ስለ ዘይነበረ ግና፡ ስግኣታ ሽዑ ንሽዑ ቀነሰ። "ሰብ ግን ኣበይ ይእመን፧ ሓው ንሓዉ ዝጨኻኸነሉ ዘመን እንዲና በጺሕና፣" እናበለት ስምዒታ ላዕሊ ጸኒሑ ታሕቲ እናወረደ ኣሸገራ። ልዕሊ ኵሉ ዘሻቅላ ዝነበረ ግና፡ "ነዋልድ ኣብ መገዲ ይዕምጽወን''ዮም፣" ዝብል''ዩ ነይሩ። "እዚ ወድስ ኣምላኽ እንተ ዘይፈሪሁ፡ ዝደለየ ክገብረኒ መን ይኽልክሎ፧" በለት፣ ንሕቱኣ ባዕላ እናመለሰት። "ዋይ ኣነ ተካል! ኣብዚ''ስ መን ይረድኣካ፧ ኣእዊኻ ከማን ዝሰምዓካ ዘየለስ፣" በለት ኣተናፍሳኣን ትርግታ ልባን ብቕልጡፍ ክውስኽ እናተሰምዓ። ኣብ መገዲ ክገጥማ ዝኽእል ከኽፍኡ እናሓሰበት፡ ትኸዶ ዝነበረት መገዲ ኣይተፈለጣን። ብሃንደበት ወየ ዝመርሓ ዝነበረ ጎበዝ፡ ብድሕሪ ሓንቲ ኣጉዶ ጽግዕ ኢሉ፡ ኰፍ ክትብል ኣመልከተላ። ገለ''ዩ ሪኡ ዝኸውን ብምባል ኰፍ በለት። ቅልጥፍ ኢላ ንየማነ ጸጋማ ቁሊሕ ቁሊሕ ከባቢኣ ዳህሰሰት። ዝርአየቶ ነገር ኣይነበረን። ዋላ እንተ ዝነብር''ውን፡ በቲ ጸልማት ክትርእዮ ኣይምኸኣለትን። ዝስማዕ ድምጺ እንተ ሃለወ ኢላ ብምሕሳብ፡ ነቲ ብናህሪ ዝኣቱን ዝወጽእን ዝነበረ ትንፋሳ ብምግታእ፡ ጽን ክትብል ፈተነት። ዝስማዕ ነገር''ውን ኣይነበረን። ገና ካብ ከተማ ከይወጹ ደው ምባሎም ግር በላ። ንሱ''ውን ብወገኑ ኣብ ኵሉ ሸነኽ ኣዒንቱ እናዞረ፡ ንገለ ካልኢታት ኰፍ ኢሉ ክጽበ ጀመረ። ዘይተጸበይቶ፡ ኣብ ሓሳባ ዘይነበረ፡ ጀለብያ ዝተኸድነ ነዊሕ ጸሊም ወዲ፡ ኣብኦም ገጹ ክመጽእ ''ከሎ ርኣየት። ዋላ''ኳ እንተ ኣሰምበዳ፡ ወተሃደራዊ ክዳን ዘይተኸድነ ምዃኑ፡ ቁሩብ ቅልል እናበላ፡ "ብዓል''ዚ ከባቢ''ዩ ዝኸውን፣" በለት ሓሊፍዎም ክኸይድ እናተተስፈወት። ትኽ ኢሉ ኣብኦም ገጹ ክመጽእ ምስ ርኣየቶ ግና፡ ህርመት ልባ ክውስኽ ጀመረ። ኣብቲ ጸላም ዘጎልበቦ ከውታ ለይቲ፡ ፍርህን ስግኣትን ዝመለዀ ህሞት፡ ድምጺ ንፋስ ከይተረፈ''ዩ ዘሰምብዳ ዝነበረ። እቲ ዝመርሓ ዝነበረ ጎበዝ ክቕበሎ ብድድ ምስ በለ፡ ኣብኦም ገጹ ይመጽእ ከም ዘሎ ኣረጋገጸት።

ምስ ቀረቦም ከኣ፡ ኣብ ኢዱ በትሪ ከም ዝሓዘ ፈለጠት። ብኽልተ ሸነኽ ምዕግርቱ ሰሰለተ ጥባሕ ጥባሕ ከም ዘለዎ''ውን ኣዝዩ ቅርብ ምስ በሎም ኣስተውዓለትሉ። ብትሑት ድምጺ ድማ ንሓድሕዶም ኣፍ ንኣፍ ተወሃሂቦሞ ክዛረቡ ጀመሩ። ኣብ ጥቓኣ ኰይኖም ይዘራረቡ ስለ ዝነበሩ፡ ቃላቶም ብንጹር ትሰምዖ ነበረት። ዘረባኦም ብቛንቋ ዓረብ ስለ ዝነበረ ግና፡ እንታይ ከም እተበሃሃሉ ኣይተረድኣን። እቲ ሒዙዋ ዝመጸ ወዲ ኣብኣ ገጹ ግልብጥ ኢሉ፡ "እዚ''ዩ ''ቲ ዘስግረኪ፣" በላ ብትሑት ድምጺ። ዘይተጸበይቶ ኰይንዋ፡ ትብሎን ትሕዞን ጠፊኡዋ፡ ዓወንወን በለት። መልኽዑን ቁመናኡን ኣዝዩ ኣፍርሃ። ብቛንቋ ክረዳድኡ ዘይምኽኣሎም ከኣ ዝገደደ ስክፍታ ፈጠረላ። ካብ ጸጉሪ ርእሳ ክሳብ ጽፍሪ እግራ ድማ ፍርሒ ወረራ። "እዋእ፡ ንስዃ''ዶ ኣይኰንካን ተስግረኒ፧" በለቶ ክትዛረብ ስለ ዝነበራ''ምበር፡ ዝህባ መልሲ ፍሉጥ''ዩ ነይሩ። ወዲ ትቕብል ኣቢሉ፡ "ኣጆኺ ኣይትፍርሂ። ብዙሕ ሰብ ኣስጊሩለይ ይፈልጥ''ዩ፣" በላ ክህድኣ እናፈተነ። ዝጥብራ ዘሎ ስለ ዝመሰላ ኣይኣመነቶን። ዝሰምዓቶ ኵሉ ሕማቕ ወረ ከኣ ሓቂ''ዩ በለት። ከም ንማሕረዲ ትኹብኰብ ዘላ በጊዕ፡ ገዛእ ርእሳ ንውርደትን ሞትን ኣሕሊፋ ትብህ ዘላ ኰይኑ እናተሰምዓ፡ ትብሎ ጠፊኡዋ ተዓኒዳ ደው በለት። ገዲፋቶም ክትምለስ ደለየት። እተወዓዓልዎ ገንዘብ ሂባቶ ስለ ዝነበረት፡ ተመሊሳ ሃበኒ ክትብሎ ዘይሕሰብ''ዩ ነይሩ። ካብዚ ንድሕሪት ምምላስ፡ ከም ሽንቲ ገመል ንድሕሪት''ዩ እናበለት፡ ከም ሰይቲ ሎጥ ዓንዲ ጨው ዝገብራ ኰይኑ ተሰምዓ። "ዝወረደት ትውረድ ስቕ ኢልካ ምኻድ''ዩ፣" በለት ንገዛእ ርእሳ ካብ ስምዒት ፍርሒ ከተውጽኣ እናተጋደለት። እቲ ሒዙዋ ዝመጸ ወዲ ተፋኒዩዋ፡ ሕቑኡ ሂቡዎም፡ ከም ምትሃት ህልም በለ። ዘስግሩ''ዩ እተባህለ ነዊሕ ወዲ፡ ዓይኒ ዓይና እናጠመተ፡ "ኣራሕ፣" ኢሉዋ ጉዕዞኡ ጀመረ። እንታይ ከም ዝበላ ኣይተረድኣን። ኣጋውንኡ ንበገስ ዝበላ ስለ ዝመሰላል፡ “ካብ ሰዓብኒ ምባል ሓሊፋ እንታይ ከይብለኒ፣” ብምባል ተኸቲላቶ መገዶም ጀመሩ። በትሩ ብድሕሪ ክሳዱ ሰቒሉ፡ ክልተ ግናእ ኣእዳዉ ኣብ በትሩ ደጊፉ፡ ሸፋሕ ሸፋሕ እናበለ ጉዕዞኡ ጀመረ። "እንታይ''ዩ''ኸ ''ቲ ኣእጋሩ ሓፍ ኣቢልዎ ዘይከይድ፧ እዚስ ስምዑና''ዩ፣" እናበለት ድምጺ ኣካይድኡ ንሓሳባ ስለ ዝወሰዶ፡ ከባቢኣ ረስዐት። እንተ ዝከኣል ከም ኣካይዳ ድሙ ሰላሕ እናበለት፡ ድምጺ ትንፋሳ ከየስመዐት ክትከይድ ምደለየት። ኣብ ትሕቲ ቁጽጽራ ግና ኣይነበረን። ኵሉ ነገር ስለ ዘፍርሃ ከኣ እናሰዓበቶ ክትጽሊ ጀመረት። ወዮ መራሕ መገዲ፡ ከየቋረጸት ሕሽኽሹኽ ትብል ምንባራ እናገረሞ፡ ግልብጥ ኢሉ ርኣያ። ብኸምዚ ንሓደ ሰዓት ዝኸውን ተጓዕዙ። ካብ ከተማ ምሕድግ ኣብ ዝበለት ኣጉዶ ምስ በጽሑ፡ ብኢዱ እናኣመልከተ ደው ክትብል ሓበራ። ደው ምባሎም ሕቶ ስለ ዝፈጠረላ፡ ንየማነ ጸጋማ ቁሊሕ ቁሊሕ በለት። ቅልጥፍ ኢሉ ከኣ ኣብታ ኣጉዶ ኣተወ። ሓዲጉዋ ምእታዉ ሕቶ ስለ ዝዀና፡ ገለ እንተ ተፈጥረ መህደሚ እናማዕደወት፡ ከባቢኣ ፈተሸት። ካብቲ ውሽጢ''ቲ ኣጉዶ ድምጺ ብርክት ዝበለ ኣእጋር ሰምዐት። ብርትግ ኢላ ድማ ክትሃድም ብግስ በለት። ነቲ መራሕ መገዲ ተኸቲሎም ድማ ሰለስተ ሰባት ወጹ። ካብቶም ስዒበሞ ዝወጹ ሰለስተ፡ እታ ሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ ምንባራ ቅልጥፍ ኢላ ኣለለየታ። ከምኣ ዝሳገሩ ምዃኖም ስለ እተረድኣ፡ ከም ጾር ዘራገፈት ቅልል በላ። "ኡፍፍፍ!" ከኣ በለት ስግኣታ ተቐንጢጡ ሩፍታ እናተሰምዓ። ብፍላይ ከኣ ትግርኛ ዝዛረቡ ምዃኖም ምስ ፈለጠት፡ ጉዕዞ ከይጀመሩ ምድሪ ሱዳን ዝኣተወት መሰላ:: ብትሑት ድምጺ "ሰላም፣" በለቶም። ንሳቶም''ውን ሓጺር መልሲ ሂቦማ ስቕ በሉ። "ሓቆም''ዮም፣ ዝዝረበሉ ህሞትን ቦታን ኣይኰነን፣" በለት ሕማቕ ከይስምዓ ንርእሳ እናደዓዓሰት። ሓደ ካብ ማእከሎም ብቛንቋ ዓረብ ክረዳዳእ ዝኽእል ምዃኑ ምስ ፈለጠት፡ ተወሳኺ መኽሰብ ኰይኑ ተሰመዓ። እቲ መራሕ መገዲ ቅርብ ኢሉ፡ ሕሹኽ ኢሉዎ፡ ካባታቶም ፍንትት ኢሉ ኸደ። ተቐላጢፎም ከኣ፡ "እንታይ ኢሉካ፧" ኢሎም ሓተቱዎ፣ መልሲ ክረኽቡ እናተሃንጠዩ። "ኣብዚ ጽንሑ፣ ክምለሰኩም''የ፣" ኢሉና በሎም። "ኣብዚ ጠንጢኑና ደኣ ከይከይድ በሉ፣" ገንዘቦም ኣቐዲሞም ምኽፋሎም እናጠዓሶም። "ገንዘብ ምስ ሃብካዮም ጠሊሞምኻ''ዮም ዝኸዱ፣" ዝብል ወረ ስለ እተዘከራ፡ ንሓደ ካብ ማእከሎም ብመንኩቡ ትንክፍ ኣቢላ፡ "ንዓ በሎ፣" በለቶ። "ክምለስየ፣ ኣብዚ ጽንሑኒ''ኰ''ዩ ኢሉና፣" በላ ምቕልል ኢሉ፡ ግን ከኣ ኩነታታ እናሕሰቦ። "ከምኡ ኢሎምኻ''ዮም ዝጠፍኡ፡ ስለዚ ክንኣምኖ የብልናን፣" በለት ገለ ክገብሩ እናደፋፍአት። ክሳዕ ክንድኡ ምርባጻ እናስደመሞ፡ ጠሚትዋ ስቕ ኢሉ ኰፍ በለ። እታ ካልኣይቲ ጓል ከኣ፡ "ደሓን ፈጣሪ''ሎ፣ ህድእ ኢልና ንጸበዮ፣" በለታ። ንሳ''ውን ኣማራጺ ከም ዘይብላ ስለ እተረድኣ፡ ከም ሰባ ኰፍ ኢላ ክትጽበ ጀመረት። ዘየስተውዓለትሉ ኰይና''ምበር፡ 3-4 ሜትሮ ርሕቕ ኢሉ ንዝኸደ ዘይትርእየሉ፡ ዓይንኻ ዘንቁረካ ዘይትፈልጠሉ ጸልማት''ዩ ነይሩ። "ጭር ጭር ጭር" ዝብል ድምጺ ዕንጭራሪት እንተ ዘይኰይኑ፡ ዝስማዕ ካልእ ድምጺ ኣይነበረን። ኣብቲ ጸልማት ዝወሓጦ ከውታ ለይቲ፡ "ኣትማን ባርካ ካብቲ ሃሩር እተላዕለ፡ መርዞም ብርቱዕ''ዩ፣" ዝብል ዘረባ ትዝ በላ። "ሓሸሽ ሓሸሽ" ዝብል ጽምጺ ከፍርሃ ጀመረ። ዝነበረ ቁርጽራጽ ዕንጨይቲ ከኣ ካብ ጥቓኣ ክትኣልዮ ጀመረት። ጽምጺ ስለ ዝገበረት፡ እቶም ምስኣ ዝነበሩ ብስክፍታ ክጥምትዋ ጀመሩ። ሕደጊ ዝበላ ግን ኣይነበረን። ኣብ ጸጋማይ እግራ ለመም ዝበለ ስለ ዝመሰላ፡ ብሃንደበት ሓፍ ኢላ፡ ነ''እጋራ እናሃረመት ክትነግፍ ጀመረት። እታ ጥቓኣ ዝነበረት ጓል ስምብድ ኢላ፡ "ኣቲ እንታይ ኰይንኪ፧" በለታ ብትገብሮ ዝነበረት እናተሰከፈት። "ኣብ ኣእጋረይ ለመም ኢሉኒ፣" በለታ እንታይ ከም ዝለገባ ከተረጋግጽ ምድሪ ምድሪ እናጠመተት። "ኣደብ ጌርኪ ኰፍ በሊ፣ ጻጸ''ዩ ዝኸውን፣" በለታ። ወየ''ደኣ ፍርሂ ንልባ ደፊንዎ ''ምበር፡ ኣብ ዘይትፈልጦ በረኻ ኣንሶላ ተኸዲና ዝሓደረትሉ ሒደት ኣይነበረን። ከምዚ ኢሎም እናተዘራረቡ ''ከለው፡ ኣብዚ ተጸበዩኒ ኢልዎም ዝኸደ መራሕ መገዲ፡ ገመል ሒዙ ተመልሰ። "ወሓጥዮ ተበልክዋ ትጉስሞ፣" ዝብል ምስላ ኣቦታት እናተዘከራ፡ "ኣካይዳ እግሩ እናሰከፈናስ፡ ገመል ከኣ ሒዙልና መጺኡ፣" በለት ኵሉ ኣጋውናኡ ስለ ዘደናገራ። "እንታይ ግበሩና''ዩ''ዚ፧ ንሕና ደቂቕና''ዮስ፡ እዝስ ርኣዮና''ዮ፣" በለት ተዛሪባ ከተረኻኽበሉ ዘይምኽኣላ እናሕረቓ። ክትዛረብ ምደለየት፡ ነቶም ካልኦት ዘይምቹነት ከም ዝፈጠረትሎም ስለ እተረድአት፡ ከም ሰባ ስቕ ክትብል መረጸት። ተበገስ ዝብል ድምጺ ምስ ሃቦም ከኣ፡ እናሰዓኡቡዎ ጉዕዞኦም ጀመሩ። ድሮ ከኣ ኣስታት ሰዓት 10 ለይቲ ኰይኑ ነበረ።

ናእሽቱ ቆጥቋጣት እናተጠዋወዩ፡ ህድእ ኢሎም እግሪ እግሪ ይስዕቡ ነበሩ። ሓሊፉ ሓሊፉ ንኹሽፎም እሾኽ ይጎቶ ስለ ዝነበረ፡ ካብኡ ከገላግልዎ እናተጋደሉ፡ ድሕሪት ከይተርፉ ይጽዕቱ ነበሩ። ሓደ ካብኣቶም ድማ፡ "ውይ! ውይ!” በለ ድምጹ ክገትእ እናተጋደለ። ብሓንቲ እግሩ ጠለይ ጠለይ እናበለ ገለ ስጉምቲ ከደ። ዝመርሖም ዝነበረ''ቲ ድምጺ ንሓሳቡ ስለ ዝቐሰቦ፡ ድሕሪት ገጹ ቁሊሕ በለ። ኵሎም''ውን እንታይ ከም ዝዀነ ክፈልጡ፡ ኣተኲሮም ክጥምትዎ ጀመሩ። ኣብቲ ዝነበሮ ኰፍ ኢሉ ድማ ጫምኡ ቀስ ኣቢሉ ኣውጽአ። እሾኽ ንጫምኡ ሓሊፉ፣ ታሕታይ እግሩ በሲዑ ስለ ዝኣተወ፣ ካብ ቃንዛ እተላዕለ''ዩ ነይሩ። "ደሓን ዲኻ፧” በለቶ ቅርብ ኢላ፡ ድንጋጸ ብእተሓወሶ ድምጺ። ሰብ ክጉዳእ ከብዳ ኣይገብረላን''ዩ። "ደሓን''የ፣" ኢሉ ከብዲ እግሩ ምእላይ ቀጸለ። ቀስ ኢሉ ኣብ እግሩ ዝኣተወ እሾኽ ኣውጽአ። እቲ ኣብ ጫማኡ እተሰብረት እሾኽ ግና ብኢዱ ከውጽኣ ስለ ዘይከኣለ፡ ጫምኡ ኣብ ኣፉ ኣቕሪቡ፡ ብስኑ ስሒቡ ኣውጽኦ። ኵሉ ምስ ግዜ ኣንጻር ስለ ዝነበረ፡ ኣብ ኣፎም ዝኣቱ ዝቐትሎም ክሳዕ ዘይኰነ፡ ግዲ ኣይነበሮምን። ኣብ ኣፉ ዝኣተወ ሓመድ ጡፍ እናበለ፡ ተመሊሱ ጫምኡ ወደየ። ቃንዛ ስለ ዝገበረሉ ከኣ፡ ክኸይድ ከሎ ይሕንክስ ነበረ። እቶም ካልኦት''ውን''ቲ ዕድል መታን ክጥቐሙሉ፡ ኣብ ጫምኦም ዝኣተወ ጸጸር ኩርኳሕ ስለ ዝዀኖም፡ ክነግፍዎ ቅልጥፍ ኢሎም ኣብ ዘለውዎ ኰፍ በሉ። ኣብ ዝደለዩዎ ቦታ ብደሓን ክሳዕ ዝበጽሑ፡ ከምዚ ዝበለ መሰናኽል ከም ቀሊል ብድሆ ጌሮም ርኣይዎ። እቲ ዝመርሖም ዝነበረ ወዲ፡ ገለ ጽምጺ ስለ ዝሰምዐ''ዩ መስለኒ፡ ብሃንደበት ምልክት ሂቡዎም ኰፍ በለ። "ጠፋእና፣" በለት ብልባ ክሕዝዎም ዝመጹ ኰይኑ እናተሰምዓ። ቅሩብ ምስ ተጸናተዉ፡ እቲ ዝሰምዑዎ ድምጺ፡ ካብኦም ቁሩብ ርሕቕ ኢሉ ዝበልዕ ዝነበረ ኣድጊ ዝመጸ''ዩ ነይሩ። መሬት ድሓን ምዃኑ ምስ ኣረጋገጹ፡ ጉዕዞኦም ቀጸሉ። ድሮ ልዕሊ ሰለስተ ሰዓት ተጓዒዞም፡ ፍርቂ ለይቲ ሓሊፉ ነበረ። ኵሎም ከኣ ክልህልሁ ጀመሩ። ዝነቐጸ ጎሮርኦም ከጥልሉ፡ መመሊሶም ማይ ኣፎም ይውሕጡ ነበሩ። ነታ ጥቓኣ ዝነበረት ቅርብ ኢላ፡ "ቀሪብና''ዶ ንኸውን፧" በለታ እናፈርሀት። "ኣበይ ገጽና፧ ኣይ ሕጂ''ንዲና ተበጊስና፣ ፍርቂ ከማን ኣይበጽሓናን፣" በለታ እምበርከ ልቢ''ለዋ ዲዩ ኢላ ትፈርዳ ዘላ እናመሰላ። "ነዊሕ ጉዕዞ''ዩ፣" እናበለት መገዶም ንፈጣሪ ኣማዕቆበት።

ዝመርሖም ዝነበረ ንድሕሪት ግልጽ ኢሉ ምልክት ስለ ዝሃቦም፡ ኰፍ በሉ። ገለ ''ተሎ ክርእዩ፡ ከባቢኦም ኣቛመቱ። እቲ ዝመርሖም ዝነበረ ወዲ፡ ገመሉ ኣብራኻ ክትሰብር በቲ ኣብ ኣፋ ዝነበረ ልጓም እናሰሓበ ኰፍ ኣበላ። ካብቲ ኣብ ጠይቂ እታ ገመል ተንጠልጢሉ ዝነበረ ሓርቢ ከኣ ኣውረደ። ንሓደ ካባታቶም ድማ፡ "ኣሽርብ፣" ኢሉ ሃቦ። ማይ ክሰትዩ ኰፍ ከም ዘበሎም ከኣ ተሰወጣ። ብሓልዮቱ እናተደነቀት፡ ልባ ህድእ ክብል ''ከሎ ተሰምዓ። ክትሰቲ ግዴኣ ምስ በጽሐ፡ ነቲ ሓርቢ ልዕሊ ርእሳ ሓፍ ኣቢላ፡ ክሳዳ ንድሕሪ ኣንቃዕሪራ፡ ኣብ ኣፋ ኣቕረበቶ። ጨና''ቲ ሓርቢ ዘይተጸበየቶ ኰይኑዋ፡ "ኡፍፍፍ፡ እንታይ ደኣ''ዩ ዝጨኑ፣" በለት ነቲ ሓርቢ ካብ ኣፋ እናርሓቐት፡ ንዝቐነነ ክሳዳ ትኽ እናበለት። መልሲ ዝሃባ ኣይነበረን። ትንፋሳ ሓቢኣ፡ ሓደ ክልተ ምዕጓ ውሕጥ ኣቢላ፡ ነታ ጥቓኣ ዝነበረት ሃበታ። ምስቲ ዝነበረ ሃሩር እተሓወሶ መገዲ፡ ጎሮረኣ ነቒጹ ስለ ዝነበረ፡ ጨና''ቲ ሓርቢ ይኹን ጽሬት''ቲ ማይ ኣብ ግምት ኣየእተወቶን። ኵሎም ድማ በብሓደ ሰትዮም ምስ ወድኡ፡ መገዶም ክቕጽሉ ተንስኡ።

ድሮ ኣስታት ሹዱሽተ ሰዓታት ተጓዒዞም ስለ ዝነበሩ፡ ድኻም ከሸንፎም ጀመረ። ገሊኣቶም ድቃስ ይስዕሮም ከም ዝነበረ፡ ኣብ ኣካይዳኦም የፍልጡ ነበሩ። ካብቲ ሰሪሖሞ ዝነበሩ መስመር እናወጹ ዝጓዓዙ ነይሮም''ዮም። ሃንደበታዊ ብርቱዕ ደሃይ ስለ ዘሰምበዶም፡ ዝዀነ ንምፍላጥ ኵላቶም ደው በሉ። ሓደ ካብ ማእኸሎም፡ እቲ ለይቲ ጸላምን ድኻምን ኣሸኒፉዎ፡ ኣብ ቅድሚ መገዶም ዝነበረ ንእሽቶ ጕድጓድ ስለ ዘየስተበሃለሉ፡ ሓደ እግሩ ተዓንቂፉ ምስ ወደቐ ዘስምዖ ደሃይ''ዩ ነይሩ። "እዋይ ኣነ ሓወይ! ድሓን ዲኻ፧" በለቶ ከም ሓውሲ ሕሹኽታ ጌራ፡ ክትንስእ ክትሕግዞ እናፈተነት። "ደሓን''የ፣" በለ እተጸየቖ ሓመድ ካብ ኣካሉን ክዳኑን ክነግፍ እናፈተነ። ኣብ ከብዲ ኣእዳዉ ስለ እተላሕጸጸ፡ ክነግፎ ''ከሎ ቃንዛ ገበረሉ። ንምዕራፍ ኰነ ገዛእ ርእሶም ንምእላይ ግዜ ኣይነበሮምን። ምድሪ ከይቐደደ ''ከሎ ምድሪ ሱዳን ክበጽሑ ስለ ዝነበሮም፡ ጉዕዞኦም ቀጸሉ። ብቐትሪ መገዲ ቃልዕ ስለ ዝዀነ፡ ንምኻዱ ሓደገኛ''ዩ። ምውዳቕ መጓዕዝቶም ስለ ዘሰምበዶም፡ ድቃስ ካብ ዓይኖም በሪሩ፡ ንቕሩብ ግዜ ነቂሖም ጉዕዞኦም ቀጸሉ። ምስቲ ዝነበሮም ድኻም ግና፡ ገሊኣቶም ድቃስ ይስዕሮም ስለ ዝነበረ፡ ኣዒንቶም ቋሕ ንምባል ይጋደሉ ነበሩ። ሓደ ካባታቶም ድማ ንድሕሪት ገጹ ትርፍ ትርፍ በለ። "ኣታ ኣርክብ፡ እንታይ ዄንካ ኢኻ ንድሕሪት ትተርፍ ዘለኻ፧" በሉዎ። ንሱ''ውን ከምስል፡ "ኣይ ወለሓደ ኣይኰንኩን፡ ምሳኹም ኣለኹ፣" ኣናበለ ካብ እግሮም ከይተርፍ፡ ሓውሲ ጉያ ጌሩ የርክቦም ነበረ። ብኽልተ ማእከል ቆጥቋጥ ክሓልፉ ከለዉ ከኣ፡ እቲ ድሕሪት ዝተረፈ፡ ዓይኑ ከቢዱ ስለ ዝነበረ፡ ከይተፈለጦ ኣብታ ብየማን ዝነበረት ቆጥቋጥ ትኽ ኢሉ ኣተወ። "እውይ!" ዝብል ጽምጺ ስለ ዝሰምዑ፡ ድሕሪት ገጾም ቁሊሕ በሉ። ወዮ ኣብ ቆጥቃጥ ዝኣተወ፡ እሾኽ ንኽዳውንቱ ስለ ዝሓዞ፡ ርእሱ ከገላግል ይጽዕር ነበረ። ክሕግዝዎ ከኣ ድሕሪት ተመልሱ። ንሓደ ሸነኽ ከውጽኡ ''ከለዉ፡ እቲ ሓደ ሸነኽ ኣናወግኦ ቃንዛ ስለ ዝገበረሉ፡ ድምጺ ይገብር ነበረ። ኢደይ ኢዳካ ኢሎም ካብቲ እሾኽ ገላገሉዎ። "ድሓን ዲኻ ገጽካ፧" ኢሎም ሓተቱዎ ኣካላቱ እናፈተሹ። ኣጎልቢቡዎም ዝነበረ ጸልማት ግን ከመይ ከም ዘሎ ንምስትብሃል ብዙሕ ዕድል ኣይሃቦምን። "ደሓን''የ፣ ወለሓደ ኣይኰንኩን፣" በሎም ኣብ ክዳኑ ተሪፉ ዝወግኦ ዝነበረ እሾኽ ከውጽእ እናፈተነ። በዚ ከምዚ ጉዕዞኦም ቀሊል ኣይነበረን። ኣብ ኢድ ወተሃደራት ክሳዕ ዘይወደቑ፡ እዚ ከምዚ ብድሆታት ልዕሊ ዓቕሞም ኣይነበረን። ብርሃን ወጋሕታ ንመሳኹቲ ሰማይ በብቑሩብ ክቐዶ ስለ ዝጀመረ፡ ጸላም ተቐንጢጡ፡ ኣርሕቕ ኣቢሎም ክርእዩ ጀመሩ። ኣማዕድዮም ከኣ ሓንቲ ኣጉዶ ስለ ዝረኣዩ፡ ኣብኣ ገጾም እናቋመቱ ሓሳቦም ተወስደ።

ሻሙናይ ክፋል

እቲ ዝርኣዩዎ ኣጓዱ ንሓሳባም ወሲድዎ ስለ ዝነበረ፡ ኣእጋሮም ኣበይ ይዓልባ ከም ዝነበራ የስተውዕሉ ኣይነበሩን። ለይቲ ብምልእታ ተጓዒዞም፡ ኣርሒቆም ኣጓዱ ብምርኣዮም፡ ትንፋሳ ትመልስ ዘላ ኰይኑ ተሰመዓ። ወተሃደራት 'ተሓዙና ዝብል ስግኣት ዝሰዓረቶ ኰይኑ ስለ ዝተሰምዓ፡ ቁሩብ ሩፍታ ይስምዓ ነበረ። ሓቃ'ያ! እንተ ተታሒዞም ዝጽበያ እንታይ ምዃኑ ኣይሰሓተቶን። ብፍላይ "ተሓድሶ" ዝበሃል ስም ክትሰምዖ ኣይትደልን'ያ። ኰብሊሎም ወይ'ውን ስግረ ዶብ ክሰግሩ ዝተታሕዙ ዝእሰርሉ ቦታ ስለ ዝነበረ፡ ንእዝኒ ኵሉ መንእሰይ ሓዲሽ ኣይኰነን። ብተሓድሶ ዝሓለፈ ዘዕልሎ ኵሉ ከቢድ'ዩ ነይሩ። ማንም ሰብ ተመሊሱ ከይርእዮ ዘለዎ ትምኒት ካብ ዘረባኡ ግሁድ'ዩ ነይሩ። ካብ ዝብላዕ ምግቢ ጀሚሩ ክሳብ መደቀሲ ኵሉ ጭንቂ ዝወረሶ ቦታ'ዩ። ብዙሓት ድማ፡ "እዝስ ንጸላኢኻ ከማን ኣይትምነየሉ፣" ዝብል መውጽኢት ኣፎም ስለ ዝነበረት፡ ዝነበሮ ክብደት ንምግላጽ እኹል ዘረባ'ዩ ነይሩ። ካብኡ ዝተላዕለ ከይትተሓዝ ዝነበራ ስግኣት ዓብይ'ዩ ነይሩ። ስክፍትኣ ታእላው ኣይነበሮን። ብሰንኪ'ዚ'ውን ክሳዕ ርእሳ ትሓምም'ያ ትኸውን ነይራ። በዚ ምኽንያት ኣጉዶ ዝርእዩሉ ቦታ ምብጽሖም፡ ፍኹስ ክብላ ዝጀመረ ብዘይ ምኽንያት ኣይነበረን። ኣብ መንጎ ከም ሃንደበት ዝመስል ሓደ ሓሳብ ቅጅል በላ። ቅድሚ ንምድሪ ሱዳን ምእታውካ፡ እታ መወድኣታ ንእሽቶ ዓዲ ኤርትራ፡ "ኣርባዕታ ዓሸር" ትበሃል ዝብል ዘረባ መሓዙታ ተዘከራ። በዚ መጺኡ ዘይበለቶ ፍርሂ ክወራ 'ከሎ ተሰምዓ። "እዋእ ንሱ ደኣ'ሞ ብተሰነይ ዲዩ ዝርከብ በለት፧" ብውሽጣ። "ዝርአ ብዙሕ ኣጓዱ የብላን። ሓሓሊፉ ብሻምቡቆ እተሰርሐ ኣጓዱ እንተ ዘይኰይኑ፡ ዝበዝሕ መሳፍሮ ማለት ድፍዓት'ዩ፣" ዝብል ኣብ ኣሃዱኣ 'ከላ ትሰምዖ ዝነበረት ዘረባ ተዘከራ። እቲ ዝመላለሳ ዝነበረ ክፉእ ሓሳብ ክትቅበሎ ስለ ዘይደለየት፣ "ብስም ኣብ" በለት ገጻ እናጨምደደት። ኣዒንታ ካብተን ኣቋሚታ ትርእየን ዝነበረት ገዛውቲ ግና፡ ንሓንቲ ካልኢት ትኹን ኣየልገሳን። ኣብ መንጎ ፍስሃን ፍርህን ኰይኑ ዝዝዞ ዝነበረ ሓሳባታ ከተህድእ ብዙሕ ትጽዕት ነበረት። "ከምቲ 'ቲ ዘተሓሓዘኒ ወዲ ዝበሎ እንተ ዀይኑ፡ እዚ ዝመርሓና ዘሎ ሰብ፡ በዚ መገዲ ብዙሕ ተመላሊሱ ስለ ዝዀነ፡ እቲ ሓደጋ ዘይብሉ ይፈልጦ'ዩ፣" እናበለት ርእሳ ክትመልኽ ተጋደለት። ዝሓሰበቶ ሓሳብ ባዕላ እናፍረሰት ተሸገረት። "ግን ከኣ ጌጋ መፋጥርቲ ሰብ እንድ'ዩ፡ ካብ 100 ሓንሳብ ክጋገ ይኽእል'ዩ፣" እናበለት ስምዒታ ባዕላ ትዝርጎ ነበረት። "ጽቡቕ ኣሎ ክፉእ፡ ገለ እንተ ዀይኑ ዝወረደት ትውረድ እግረይ ኣውጽእኒ'ያ፣" በለት ጫማኣ ብደምቢ ከም እተኣሰረ ርግጸኛ ብምዃን ከባቢኣ ንየማን ጸጋም ኣማዕደወት። ብሃንደበት ዝመርሖም ዝነበረ ጎበዝ፡ ካብ ርሑቕ ምንቅስቓስ ስለ ዝርኣየ፡ ኰፍ ክብሉ ኣመልከተሎም። ኣብ ከባቢኦም ናእሽቱ ቆጥቋጥ ስለ ዝነበረ፡ ቁሩብ ከውሊ ኰይንዎም ነበረ። ገለ ካልኢታት ኣቋሚቱ ድሕሪ ምዕዛብ፡ ድንን እናበለ ንጸጋም ገጹ ክፍሑግ ጀመረ። "ኢሂታ! ደሓን'ዶ ኣይኰነን፧" ኢላ ሓተተት። "ኣስኩት!" ዝብል ትእዛዝ እተሓወሶ ዘረባ ስለ ዝሰምዐት ዘረባኣ ኣቋረጸት። ብኸምዚ እተወሰነ ርሕቀት ተጓዓዙ። "ገለ 'ተተፈጢሩ ካብ እግሩ ኣይተርፍን'የ፣" በለት ብልባ።

ኣዝዩ ዝሞተ ድምጺ ካብ ርሑቕ ስለ ዝሰምዑ፡ ወየ ዝመርሖም ዝነበረ፡ ኣንጻር'ቲ ዝሰምዕዎ ድምጺ ጉያ ጀመረ። "ደው በል!" ዝብል ጽምጺ ዝሰምዐት ስለ ዝመሰላ፡ ንንፋስ ትምክት ከም ዘላ ክሳዕ ዝመስላ፡ ኣብ ህይወታ ጎያቶ ዘይትፈልጥ ጉያ ጌራ ክትሃድም ጀመረት። ጉዳይ ህይወትን ሞት ኰይንዋ፡ እግሪ እግሪ'ቲ ዝመርሖም ዝነበረ ወዲ ሰዓበት። ኣብ ኢዳ ሒዛቶ ዝነበረት ንብረት ብኸመይ ከም ዝደርበየቶ ኣይተፈለጣን። ምዃን'ኳ ካብቲ ዘንጸላልዋ ዝነበረ ሓደጋ ክሳዕ ዘምለጠት፡ ኣብ ፌስታል ቋጺራተን ዝነበረት ክዳውንቲ እንተ ጠፍኣ ዝዓጅባ ኣይነበረን። መሰነይታ ኢላ ሒዛተን ዝነበረት ገንዘብ፡ ሕማቕ እንተ ገጠመኒ ኢላ ስለ ዝነበረት፡ ኣብ ወድያቶ ዝነበረት ስረ ብውሽጢ ሰፍያቶ'ያ። ምናልባት ተፈተሹኒ ኢላ ከኣ፡ ካብ ካልኦት ብዝሰምዓቶ ምኽሪ፡ ኣብ ስረ-ውሽጢ ዝሸቀጠቶ ሒደት ገንዘብ ነበራ። ከም ዘይወድቕ ርግጸኛ'ያ ነይራ። ድምጺ ኣድራጋ ተኹሲ ክስማዕ ስለ ዝጀመረ፡ ጉያኦም ናህሪ ወሰኹሉ። ንላዕሊ ዲዩ፡ ወይስ ኣብኦም ገጹ ዝኣንፈተ'ዩ ነይሩ፧ ትፈልጥ ኣይነበረትን። ምኽንያቱ ብዘይ ፈለጠቶ፡ ካብቶም ምስኣ ዝጎዩ ዝነበሩ ዝወድቑ ነይሮም'ዮም። ኵሉ እግረይ ኣውጽእኒ ይጎዩ ስለ ዝነበረ፡ ድሕሪት ተመሊሳ ክትጥምት ዕድል ኣይነበራን ጥራይ ዘይኰነ፡ ዝሕሰብ'ውን ኣይነበረን። ሃንደበት ብዘይ ምስትውዓል ኣብ ንእሽቶ ጉድጓድ ኣእጋራ ስለ ዝዓለባ፡ ጻሕ ኢላ ብኣፍልባ ወደቐት። "እውይ!" በለት ዓው ኢላ። ግና ከኣ ካብ እግሪ 'ቲ ወዲ ክተርፍ ስለ ዘይደለየት፡ ተቐላጢፋ ተንሲኣ ጉያኣ ቀጸለት። ቆርበት ኣብራኻን ዓንካር ዓንካር ክልተ ኣእዳዋን ተላሕጺጹ ይደሚ'ኳ እንተ ነበረ፡ ፈጺሙ ኣይተሰምዓን። ምስ ወደቐት ኣፋ መሬት ስለ ዝጠዓመ፡ ዝኣተዋ ሓመድን ሳዕርን ጡፍ እናበለት፡ ኣፋ ብኢዳ እናጸረገት ኣንፈት ጉያኣ ገበረት። ታሕታዋይ ከንፈራ ብላዕላዋይ ኣስናና ስለ ዝተወግአ ይደሚ'ኳ እንተ ነበረ፡ ፋዕራኡ ግና ኣይገበረትን። ክሳዕ ዘይተታሕዘት ኵሉ ክትጾሮ ትኽእል'ያ። እንተኾነ ግና ድኻም ክስዕራ ስለ ዝጀመረ፡ እቲ ወዲ ቀዲምዋ ከደ። ኵሉ ተሓዋዊሱዋ ድማ ከይተፈለጣ ክትበኪ ጀመረት። ኣብ ኣዒንታ ዝተቋጸረ ንብዓት፡ ብግቡእ ከይትርኢ ስለ ዝኸልከላ፡ ነ'ዒንታ ጽሙቕ ኣበለተን። ንብዓታ ድማ በቲ ብሓመድ እተኸድነ ምዕጉርታ ኰረር ኢሉ እናወረደ ጉያኣ ቀጸለት። ኣስታት ሰዓት ዝኸውን ብዘይ ምዕራፍ ምስ ጎየየት፡ ትንፋስ ሓጺሩዋ፡ ትርግታ ልባ ብዘይ ግቡእ ክትሃርም ጀመረት። ካብ ዘይትጎይ ብዙሕ ኣቑጺራ ስለ ዝነበረት፡ ልባ ክትሽነፍ 'ከላ ተሰምዓ። እዚ ከማን ጉዳይ ህይወትን ሞትን ኰይኑ ተሰሚዕዋ'ምበር፡ ኣብ ደሓን ግዜ ሓሙሽተ ደቂቕ ከም ዘይትጎይይ ትፈልጥ'ያ። ትንፋሳ ክትመልስ ኢላ ከኣ ደው በለት። ምትንፋስ እንተ ሓገዛ ኢላ ድማ፡ ክልተ ኣእዳዋ ኣብ ኣብራኻ ጌራ፡ ሕቆኣ ኣጎብጥ ኣቢላ፡ ብናህሪ ከተተንፍስ ጀመረት። ደው ምባል ውሑስ ከም ዘይኰነ ትፈልጥ'ያ። ጉያ ንምቕጻል ግን፡ ሓይሊ ኣይተረፋን። ስለዚ ዝወረደት ትውረድ ኢላ'ያ ደው ክትብል ዝተገደደት። ድምጺ ንፋስ ኰነ ድምጺ ኣዕዋፍ፡ ኵሉ ዝሰምዓቶ የሰንብዳ ነበረ። ኣብቲ በረኻ ድማ ካብ መጓሰ ተፈልያ ንበይና ዝዀብለለት መሓስእ ኰይና ተሰምዓ። ንዝዀነ ሓደጋ ድማ ዝተቓልዐት ምዃና ኣይሰሓተቶን። በይና እናተዛረበት ድማ፡ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ መብጽዓ ክትኣቱ ጀመረት። "ፈጣሪ ኣቦይ፡ ካብዚ ብደሓን ኣውጺኻ፡ ምድሪ ሱዳን እንተ ኣብጺሕካኒ ..." ብምባል መብጽዓ ተመባጸዐት። ድኻምን ጸሓይን ተደራሪቡ፡ ኣብራኻ ዝጠልማ ዘሎ ኰይኑ ስለ ዝተሰምዓ፡ ቀስ ኢላ ኰፍ በለት።

ሃንደበት ገለ ድምጺ ዝሰምዐት ስለ ዝመሰላ፡ ድሕሪት ቁሊሕ በለት። ሰብ ክመጽእ 'ከሎ ከኣ ርኣየት። ከትሃድም'ውን በርተግ በለት። "ኣነ'የ ኣጆኺ ኣይትፍርሂ፧" ስለ ዝበላ፡ ኣብኡ ገጻ እናጠመተት "ኡፍፍፍፍ!" በለት። ካብቶም ምስኣ ዝነበሩ መጓዕዝታ'ዩ። "እዋይ ተመስገን!" በለት። እናጎየየት ድማ ኣብ ኣፍ ልቡ ወዲቓ ሕቑፍ ኣበለቶ። እንታይ ትገብር ከም ዝነበረት ኣይተፈለጣን። ኣምላኽ ጸሎታ ዝሰምዓ ኰይኑ ተሰምዓ። ኣብቲ ሃሩር፡ ሾልቂ ዝዀነ ጸሓይ ዝነበረሉ ጸጣሕ ጎላጉል፡ ጨና ሰብ ምርካባ ከም ዓብይ ትዕድልቶ ገይራ ወሰደቶ። በብሽሞም እናጸወዐት ድማ፡ ደሃይ እቶም ካልኦት ሓተተቶ። ፋሕ ከም ዝበሉን ደሃይ ከም ዘይብሉን ነገራ። ኣብቲ ኣብ ከናፍራ ዝነበረ ዝደረቐ ደም እናጠመተ ድማ፡ ድሓን ምዃና ሓተታ። በ'እዳዋ ክትትደርዞ እናፈተነት፡ "ድሓን 'የ፣ ብኡ ጥራይ ይሕለፈልና፣ "በለቶ። ተቐላጢፋ ድማ ኣንፈቶም ኣበይ ገጹ ምዃኑ ሓተተቶ።

እቲ ምስኣ ዝነበረ ወዲ፡ ቁሩብ ድሕሪ ምሕሳብ፡ መገዶም ውሑስ ምእንቲ ክዀነሎም፡ ኣብቲ ዝጎይዎ ዝነበሩ ኣንፈት ክቕጽሉ ሓሰበ። ኣብ ኣገልግሎት 'ከሎ በቲ ከባቢ ተንቀሳቒሱ ስለ ዝፈልጥ፡ ኣምር'ቲ ቦታ ኣለዎ። ብቛንቋ ዓረብ ክራዳዳእ ምኽኣሉ ተወሳኺ መኽሰብ'ዩ ነይሩ። "ንዕናይ'ሞ ንበገስ፣ ኣብ መገዲ ሰብ እንተ ረኸብና ክንሓትት ኢና፣" በላ። ንሳ'ውን ካልእ ኣማራጺ ስለ ዘይነበራ፡ ሕራይ ኢላቶ መገዶም ከም ሓውሲ ጉያ ጌሮም ቀጸሉ። ቁሩብ ከተዕርፍ ምደለየት፡ ግን ከኣ ዝሕሰብ ኣይነበረን። ኣጋ ፍርቂ መዓልቲ ኰይኑ ስለ ዝነበረ፡ ጻሓይ እናበርትዐት፡ ሙቀት ድማ እናወሰኸ ይኸይድ ነበረ። ምስቲ ዝነበሮም ድኻም ተደሚሩ ድማ፡ ክስነፉ ጀመሩ። ጽምኢ ማይ ክብርትዖም ጀመረ። ምስቲ ብሓይሊ ዝጎየይዎ፡ ኣካላታ ራዕ ራዕ ይብላ ነበረ። ገለ ሰዓታት ምስ ተጓዕዙ ድማ፡ ሓደ ጎበዝ ምስ መጓሰ ኣጣል ተጓነፎም። "ሰላም ወዓሌኩም፧" ድማ በሎም። ሰላምታ ምስ ተለዋወጡ ድማ ማይ 'ተለዎ ሓተቱዎ። ከም ዝደኸሙ ኣብ ገጾም ይፍለጥ ነበረ። ከናፍሮም ነቒጹ፡ ገጾም ብሓመድ ተኸዲኑ ነበረ። እቲ ጓሳ ድማ ኣብ ትሕቲ ቱሽቱሹ ዝነበረት ሓርቢ ኣውጺኡ ክሰትዩ ሃቦም። ኣብ ኣፎም ምስ ኣቕረብዎ ከኣ ማይ ዘይኰነ ጸባ ከም ዝሃቦም ኣስተውዓሉ። ዝኣኽሎም ሰትዮም ድማ "ሹክረን፣" እናበሉ ነቲ ሓርቢ መለሱሉ። ክኸይድ ኢሉ ብግስ ምስ በለ፡ እቲ ዝኸዱዎ ዝነበሩ መገዲ ካብ ወተሃደራት ናጻ ምዃኑ ክነግሮም ለመኑዎ። ምስኡ ኣልግብ ኣቢሎም'ውን ንኸሰላ ብኸመይ ክበጽሑ ከም ዝኽእሉ ክሕብሮም ሓተቱዎ። ወተሃደራት ኤርትራን ሱዳንን ክርከቡሉ ዝኽእሉ ቦታታት ሓቢሩ፡ ከሰላ ብድሕሪ'ቲ ካብ ቅድሚኦም ርሕቕ ኢሉ ዝነበረ ጎቦ ምዃኑ ሓበሮም። ብፍላይ ብለይቲ ባና ከም ዝርአ፡ ንሱ'ውን ጽቡቕ ምልክት ክዀኖም ከም ዝኽእል ነጊሩዎም፡ ኣመት መጓስኡ ክገብር ከደ። በቲ ዝሃቦም ሓበሬታ ብተዘማዲ ክሃድኡ ጀመሩ። ቁሩብ ምስ ተጓዕዙ ድማ፡ ሓንሳብ'ዶ ነዕርፍ በላ። ንሳ'ውን ብውሽጣ ትሓስቦ ዝለ ዝነበረት፡ ከይተማትአት ሕራይ ኢላቶ፡ ከተጽልለሉ እትኽእል ቁጥቋጥ ክተናዲ ጀመረት። ምእሙእ ዝበለ ቦታ ረኺባ፡ ኣብ ትሕቴኣ ዝነበረ ኣእሻኹን ቁርጽራጽ ዕንጨይትን ጸራሪጋ፡ ኣብ ኣእዳዋ ጠቕሊላ ሒዛታ ዝነበረት ኩሽፍ ኣንጺፋ፡ ከተዕርፍ ጎቦ ኰነት። ኣዒንታ'ኳ ክትከድን እንተ ፈተነት፡ ገለ ከም ዘጥፍአት ስኽፍክፍ ይብላ ስለ ዝነበረ፡ ርእሳ ኣብ ግናዕ ኣእዳዋ ተተርኢሳ፡ ኣዒንታ ብኽፍቱ ጎቦ ኰነት። ሓሳባ ብዙሕ ይወናጨፍ ስለ ዝነበረ፡ እንታይ ትሓስብ ከም ዝነበረት ኣይተረድኣን። እቲ ምስኣ ዝነበረ ወዲ ብስማ ጸዊዑ፡ ካብ ትሕምበቦ ዝነበረት ሓሳባት ሓዲድ መለሳ። ኣቃልቦኣ ከም ዝሃበቶ ምስ ኣስተውዓለ፡ ከምዚ ክብል ሓተታ፥ "ኣንፈትና መታን ክንፈልጥ፡ ባና'ታ ከተማ እንተ ሓገዘና፡ ኣብዚ ኣዕሪፍና ጸኒሕና፡ ምስ መሰየ እንተ ተጓዓዝና እንታይ ይመስለኪ፧" ብለይቲ ስለ ዝበላ ዘይምቹእነት ፈጢሩላ'ኳ እንተ ነበረ፡ ዝያዳ ውሑስ ከም ዝኸውን ብምግማት፡ እናተማተአት "ሕራይ" በለቶ። ንውሕ ዝበለ ግዜ ከም ዘለዎም ኣስተውዒላ፡ ድቃስ እንተ ወሰዳ ኣዒንታ ሸፊና ተገምሰሰት።

ታሽዓይ ክፋል

ድቃስ ካብኣ በሪሩ፡ ኣዒንታ ብጭፍኑ፡ ሓሳባ ከም ብርቱዕ ህቦብላ ንፋስ ንርእሳ ኣናወጾ። ርእሳ ትስሕት ዘላ ኰይኑ ክሳዕ ዝስምዓ ኣዝዩ ጨነቓ። ኣብ ኣንፈት ሞትን ህይወትን ተንጠልጢልካ፡ ዝረኽበካ ኣብ ዘይትፈልጠሉ ቦታን ህሞትን፡ ክትድቅስ ምሕሳባ ድፍረት ኰይኑ ተሰምዓ። ገለ እንተ ረሰዓቶ'ሞ ኣብ ቀልባ እንተ ተመልሰት፡ ዳርባ እምኒ ዝኣክል ካብኣ ርሒቑ ኰፍ ኢሉ ዝነበረ መጓዕዝታ እናጠመተት፡ "ደሓን ዲኻ፧" በለቶ። ንሱ'ውን ብትሕት ዝበለ ድምጺ፡ ደሓን ምዃኑ ነጊሩዋ፡ ንመሬት ገጹ ደነነ። ፍርህን ተስፋ ምቑራጽን ተሓዋዊስዎም'ኳ እንተ ነበረ፡ ብዝተኻእሎም መጠን ክሓብኦ ተጋደለ። ካብ ገጹ ገለ ከይተንብብ ብምፍራህ፡ በታ ኣብ ኢዱ ዝነበረት ንእሽቶ ዕንጨይቲ መሬት ፋሕተረ። ኣብ መንጉኦም ዝነበረ ስቕታ፡ ክብደትን ዘይምቹእነትን ስለ ዝፈጠረሎም፡ ዕላል ከተበግስ ከም ዘለዋ ተሰምዓ። ብሓደ ሸነኽ መሕለፊ ግዜ እንተ ዀኖም፡ በቲ ካልእ ከኣ ብፍርሂ ዝተዋጠረ ሓሳቦም ኣንፈቱ ንምቕያር፡ ካብኡ ሓሊፉ'ውን ጽቡቕ ኣሎ ክፉእ፡ ተፋሊጥካ ምጽናሕ ዝመስልዎ የሎን ኢላ ብምሕሳብ፡ ከተዕልል ኢላ ኣብ ዘላቶ ኰፍ በለት። "እዚ ኵሉ ብሓንሳብ ተጓዒዝና ስምና ከማን ኣይተፋለጥናን፣" በለቶ ጽቡቕ መእተዊ ክዀና እናተመነየት። "እወ ሓቅኺ፣ ኣበይ ኣርኪብናሉ ኢልክና፣" በላ ብምቕልል ዝበለ ጽምጺ፡ ፍሽኽ ክብል እናፈተነ። ስሞም ድሕሪ ምንግጋር፡ ኣልግብ ኣቢላ፡ "ካብ ኣስመራ ዲኻ፧" በለቶ ሕቶኣ ዘይግቡእ ከይከውን እናተሰከፈት። "እወ ካብ ኣስመራ'የ፣" በላ ከይተማተአ። ብኸምዚ ዝጀመርዎ ከይተፈለጦም ብዙሕ ኣዕለሉ። ኣብ መንጉኦም ዝነበረ ሓጹር ዘይምፍላጥ ስለ ዝፈረሰ፡ ብዘይ ስክፍታ ኣዕለሉ። ዘይተንከፍዎ ኣርእስቲ ኣይነበረን። ካብ ገዛውቶም ጀሚሩ፡ መባእታ፡ ማእከላይ፡ን ላዕለዋይ ደረጀን ኣበይ ከም ዝተማህሩ፡ ኣብ ኣገልግሎት ዝኸድዎ ዙርያን ዝተወዝዑሉ ኣሃዱን ቦታን ብምልዓል ብዙሕ ኣዕለሉ። ሓሓሊፉ'ውን ክልቲኣቶም ዝፈልጥዎም ሰባትን ቦታትን ይረኽቡ ስለ ዝነበሩ፡ ብዛዕባኡ ከዕልሉ ብዙሕ ግዜ ሓለፈ። ብፍላይ ኣብቲ ውግእ ምስ ኢትዮጵያ ዝነበረሉ ግዜ ዝሓለፉዎ ዘስካሕክሕ ተመክሮ እናዕለሉ፡ ከይተፈለጦም ኣብ ሃዋህው ተዘክሮ ኣንሳፈፉ። እናተለማመዱ ስለ ዝመጹ ከኣ ካብ ቀደም ዝፋለጡ ኰይኑ ተሰምዖም። በዚ ከምዚ ንርእሶም ከም ጅሆ ኣዋጢሩ ሒዙዎ ዝነበረ ሓሳብን ፍርሕን ኣገላጊሎም፡ ዝነበርዎ ከባቢ ክሳዕ ዝርስዑ ኰኑ። ክልቲኣቶም ድማ ብውሽጦም ንኣምላኽ ኣመስገኑ። "እንተ ዘይንራኸብ እንታይ ምዀንኩ ነይረ፧" በለት ክትምልሶ ዘይትኽእል ኣዋጣሪ ሕቶ ምዃኑ እናፈለጠት። "ንሱ'ኳ እንታይ ምዀነ፧ ቀዳማይ ወዲ'ዩ፣ ካልኣይ ከኣ ተዛራባይ ቋንቋ ዓረብ ስለ ዝዀነ፡ ንዕኡ ምቐለለ፣" በለት። "እንተ ኣነ ግን..." ኢላ ሓሳባ ከይወደአት፡ ሓደ ጀለብያ ዝተኸድነ፡ ጻዕዳ ጀዲድ ኣብ ርእሱ እተዓለመ፡ "ኣሰላም ወዓሌኩም፣" በሎም። ሃንደበት ኰይንዎም ክልቲኣቶም ስምብድ በሉ። ሓላፋይ መገዲ'ዩ ዝኸውን ኢሎም ብምሕሳብ፡ ርእሶም ግትእ ኣቢሎም፡ ምቕልል ብዝበለ ድምጺ፡ "ወዓሌኩም ወ ሰላም፣" በልዎ። ገመል ኰነ ኣጣል ዘይምሓዙ ቅሩብ ስክፍታ ፈጠረሎም። ወየ ሓላፍ መገዲ'ዩ ዝመስል፡ ገጹ ኣኽብድ ኣቢሉ፡ ርዝን ብዝበለ ድምጺ፡ ሕቶ ክሓቶም ጀመረ። እናተዛረበ ድማ ካብ ጅባኡ ሞባይል ተለፎን ኣውጽአ።

ዘረባኦም ብዓረብ ስለ ዝነበረ፡ እንታይ ይብሉ ከም ዝነበሩ ኣይተረድኣን። ተለፎን ኣብ ኢዱ ምሓዙ ግና ኣይተበረሃን። "ኣብ ከምዚ ዝበለ ጽምዋ በረኻ፡ ስለምንታይ ተለፎን ሒዙ ይዛወር ኣሎ፧" በለት ብውሽጣ። ዘረባኦም ኣዝዩ ስለ ዝነውሐ፣ ኣብ ገጾም ጽቡቕ ይንበብ ኣይነበረን። ዘረባኦም ክትፈልጥ ከኣ ኣዝያ ተሃንጠየት። እቲ በዓል ጀለብያ ክግንፍል ዝደለየ ማይ ውዑይ ክሳዕ ዝመስል ክሓርቕ ጀመረ። ከፈራርሆ ይፍትን ከም ዝነበረ ይመስል ነበረ። ንሻቅሎታ ኣጋደዶ። ዳርጋ ዳርጋ ክመላለሱ ስለ ዝጀመሩ፡ ነቲ መጓዕዝታ ወዲ እንታይ ይብል ከም ዝነበረ ሓተተቶ። ኣብ መጀመርያ ይታረኹ ስለ ዝነበሩ፡ ንሕቶኣ ኣየቕለበሉን። ደጋጊማ ስለ ዝሓተቶ ግና፡ "መገድና ኣበይ ምዃኑ እንተ ዘይሓቢርናዮ፡ ተለፎን ደዊለ ወተሃደራት ክጽውዕ'የ፣ ይብል ኣሎ፣" በላ ኣሕጽር ኣቢሉ። "እዋእ!" በለት ዓው ኢላ። "ናትና መከራ ኣይውዳእን'ዩ" በለት። ኣዝያ ስለ ዝፈርሀት፡ ከይተረድኣ ብትግርኛ ክገድፎም ክትልምኖ ፈተነት። ዘረባኣ ይርድኦ ከም ዘይነበረ ኣብ ገጹ ይንበብ ነበረ። ንሳ ብምዝራባ ግና ኣብ ክልቲኣቶም ዝነበረ ናህሪ ዝሕል በለ። ኣብቲ ምስኣ ዝጓዓዝ ዝነበረ ወዲ እናጠመተት፡ "ገንዘብ ክንህበካ ኢና በሎ፣" በለቶ። እንታይ ትብል ከም ዝበረት ብዙሕ ኣይተረደኣን። ሓርቖትን ስምባደን ተሓዋዊሱዎ፡ ድምጹ ዓው ኣቢሉ፡ ኢዱ እናሰንደወ፡ "ኣይንህቦን ኢና፣" በላ። "እዚ ሓንቲ ኣይገብርን'ዩ። ክልቴና ነዚ ምዃን ክንስእን፣" በላ። ከም ዘይሰምዖም ፈሊጣ፡ "መሳርያ ከይህልዎ፣"፣ በለቶ። እቲ መጓዕዝታ ወዲ ትቕብል ኣቢሉ፡ "የብሉን! እንተ ዝህልዎ ቀደም መርኣየና። እዛ ሞባይል ጥራይ'ዩ ከም መፈራርሂ ዝጥቐመላ ዘሎ፣" በላ። ዘፈራርሆም ዝነበረ ብዓል ጀለብያ፡ ኣብ መንጎኦም ዝነበረ ምዝርራብ ክጥቐመሉ ደልዩ፡ ተለፎን ክድውል ከም ዝደለየ ኣምሲሉ፡ ካብኦም ርሕቕ ኢሉ ተሌፎኑ ከፈተ። ኣዝያ ስለ ዝጃጀወት፡ ዓው ኢላ፡ "ተዓል፣" በለቶ። ነዛ ቃል ዓረብ፡ ዳርጋ ኵሉ ወዲ ኣስመራ ይፈልጣ'ዩ። "ተዓል፣" ምስ በለቶ ተቐላጢፉ ሞባይሉ ዓጽዩ ኣብኦም ተመለሰ። ነቲ ምስኣ ዝነበረ መጓዕዝታ፡ እንታይ ከም ዝደሊ ክሓቶ ነገረቶ። ምስ ሓሳባ'ኳ እንተ ዘይተሰማምዐ፡ ዘረባኣ ስለ ዘሸነፎ፡ በቲ ሓደ ሸነኽ ድማ ከይተግድዖ ፈሪሁ፡ እንታይ ከም ዝደሊ ሓተቶ። እቲ ዕድል ተጠቒሙ መሊሱ ከፋጥጠሎምን ከፈራርሆምን ፈተነ። ገንዘብ ከም ዝደለየ ኣይተሰወሮን። ከምኡ ኢሉ ቀሪቡወን ዝነበረ 300 ናቅፋ ሃቦ። እተን ገንዘብ ተቐቢሉ፡ ኣብ ጥቓ ገጹ እናወጣወጠ፡ "እዚኣተን እንታይ ክገብረን'የ፧ ወሱኹኒ ወይ ከኣ ከትሕዘኩም'የ፣" በሎም። ተወሳኺ ከም ዘይብሎም ደጋጊሞም'ኳ እንተ ነገሩዎ፡ ክኣምኖም ኣይደለየን። ንሳ እንተ ዀነት ኣዝያ ስለ ዝፈርሀት፡ "ዘይንውስዀ፧" በለቶ ዘረባኦም ከይፈልጦ እናፈርሀት። እቲ መጓዕዝታ ወዲ ኣዝዩ ሓረቐ። "ሱቕ በሊ! እዚኣተን ከማን ንሃቦ ስለ ዝበልኪ'ዩ፣" በላ። ከም ዝሓረቐ ምስ ርኣየት፡ ከይትምልሰሉ ፈርሀት። ገንዘብ ክውስኹ ብዙሕ ስለ ዝደፍኦምን ከፈራርሆም ስለ ዝፈተነን፡ ዕላምኡ ገንዘብ ጥራይ ምዃኑ ተሰወጦም። እቲ መጓዕዝታ ወዲ ትብዕ ኢሉ፡ እቲ ዝሃቡዎ ገንዘብ ክመልሰሎም፡ ብድሕሪኡ ተለፎን ደዊሉ ክነግር ከም ዝኽእል ትርር ኢሉ ተዛረቦ። ትብዓቱ ሃንደበት ስለ ዝዀኖ፡ ወዮ ብዓል ሞባይል ስምብድ በለ። ምድንጋር ድማ ኣብ ገጹ ክርአ ጀመረ። ገዛእ ርእሱ ክገትእ ተጋደለ። ከም ዝሓረቐ ድማ ኣብዝን ኣብትን በለ። "ወላሂ፣" ትብል ቃል ብዙሕ እናደጋገመ፡ ክሃርሞም ከም ዝመስል ኰይኑ፡ ትንዕ ትንዕ ክብል ፈተነ። ብጽንዓትን ትብዓትን እቲ ወዲ ኣዝዩ ስለ ዝተገረመ ግና፡ እናተጻረፈ ገዲፉዎም ከደ። ክምለስ'ዩ ኢሎም ንሒደት ካልኢት ተጸበይዎ። ከም ዘይተመልሰ ምስ ርኣዩ፡ ተቐላጢፎም ካብቲ ዝነበርዎ ቦታ ክእለዩ ከም ዘለዎም ተሰማምዑ። ጸሓይ ድሮ ኣብ ስፍርኣ ክትምለስ ጀሚራ ስለ ዝነበረት፡ ኣብቲ ክሰግርዎ ዝነበረም ጎቦ ገጾም ኣንፈቶም ብምግባር፡ ቅልጥፍ ቅልጥፍ እናበሉ መገዶም ጀመሩ። ንሳ በቲ ዝገጠሞም ኣዝያ ተሰናቢዳ፡ ፈሪሃ ቀልባዕ ቀልባዕ እናበለት መገዶም ጀመሩ። ብዛዕባ'ቲ ዝገጠሞም፡ ድሓር ሰብ ከም ዝነገሮም፡ "ብዓል ተለፎን፣" ዝብሃሉ ሸፋቱ ምዃኖም ፈለጡ።

ኣስታት ክልተ ሰዓት ተጓዕዙ። ድርኩኺት'ቲ ጎቦ ብዘይ ምቕራቦም ከኣ ገረሞም። በ'ዒንትኻ ቀረባ'ኳ እንተ መሰለ፡ ከይድካ ዘይውዳእ ጎልጎል ኰይንዎም ነበረ። መሬት ኣጸቢቑ ክጽልምተሎም ስለ ዝደለዩ ግና፡ ምንዋሕ'ቲ መገዲ ብዙሕ ኣይዓጀቦምን። ዝስዕቦም ከይህሉ ብምሕሳብ፡ የማነ ጸጋሞ፡ ድሕሪት ቅድሚት ምጥማት ኣይሓደጉን። ዝመርሖም ሰብ ዘይምህላዉ ኣዝዩ ከቢድ ሻቕሎት'ኳ እንተ ፈጠረሎም፡ በቲ'ቲ ጓሳ ዝሓበሮም ኣንፈት ካብ ምጉዓዝ ሓሊፉ ካልእ ኣማራጺ ኣይነብሮምን። ነቲ ዓቢ ከረን ብዝቐረብዎ መጠን፡ ፍርህን ተስፋን እናተፈራረቖም ዝኸድዎ ዝነበሩ መገዲ ብዙሕ ኣይተፈለጦምን። ኣብ ኣፈፊት'ቲ ጎቦ ምስ ተጸግዑ፡ ብእግሪ እግሩ ንጸጋሞም ኣቢሎም ተጓዕዙ። ከውሊ'ቲ ከረን እናተገልሃሎም ምስ ከደ፡ ብድሕሪኡ ጻሕ ዝበለ ጎልጎል ከም ዘሎ ኣይሰሓትዎን። እቲ ከረን ካብ ኣዒንቶም ምስ ተኣለየ ግና፡ ድምቕ ዝበለ ባና ብርሃን ስለ ዝረኣዩ፡ ትንፋስ ዝመለሱ ኰይኑ ተሰምዖም። ተሸቚሪራ ዝወዓለት ነፍሶም ፍንሕኒሕ በለት። ከይተረድኦም ድማ ክልቲኣቶም ፍሽኽ በሉ። ከምቲ ዝተነግሮም ካብቲ ዝነበርዎ "ከሰላ" ርሕቕቲ ኣይነበረትን። ዶብ ኤርትራ ከም ዝሰገሩ ድማ ተረድኦም። ከይንትሓዝ ዝብል ስግኣትን ፍርህን ተቐንጢጡ፡ ሩፉታ ተሰምዖም። በቲ ኻልእ ሸነኽ ግና፡ ነታ መዳሕንቶም ዝተቐብረትላ፡ ስድራኦምን ኣዕርኽቶምን ዝነብሩላ ሃገር ገዲፎም ይስደዱ ምንባሮም ሓዘን ተሰምዖም። ድሕሪ ናጽነት መንእሰይ ዓዲ ገዲፉ ንዓዲ ጓና ክውሕዝ'ዩ፣ ዝብል ኣምር ኣይነበሮምን። ተስፋኦም ተሳዒሩ፡ ከምቲ ዝሓለፈ ወለዶ ንስደት ምምራሖም ከቢድ ሓዘን ተሰምዖም። እቲ ዝኸበደ ስክፍታኦም ከኣ፡ ኣብ ዝፈትውዋ ዓዶም መዓስ ከም ዝምለሱ፡ ንስድራኦም ተመሊሶም መዓስ ከም ዝርእይዎም ርግጸኛታት ዘይምንባሮም'ዩ። ምድሪ ኤርትራ ሓዲጎም፡ መሬት ሱዳን ምርጋጾም፡ ዓቢ ቀጽሪ ዝዘለሉ ኰይኑ ተሰምዖም። ኣብ ቅድሚኦም ዝጽበዮም ዝነበረ'ኳ እንተ ዘይፈልጡ፡ ሓደ ምዕራፍ ምውድኦም ግና፡ ደስ በሎም። ንሓድሕዶም ተጠማሚቶም፡ "መኪትናዮ!" ዝብሉ ዝነበሩ መሰሉ። እቲ መጓዕዝታ ወዲ ከኣ፡ "እንቋዕ ደኣ ዶብ ሰገርና'ምበር፡ ክሳዕ ዝወግሕ ኣብዚ እንተ ዕረፍና እንታይ ይመስለኪ፧" በላ። ኣብ ዘይንፈልጦ መሬት ብብርሃን እንተ ተጓዓዝና ይሕሸና ኢሉ፣ ከእምና ፈተነ። ንሳ'ውን ድሮ ስምዒት ጓናነት'ቲ ዓዲ ክስምዓ ስለ ዝጀመረ፡ ምስ ሓሳቡ ክትሰማማዕ ግዜ ኣይወሰደላን። ውሕስነት'ቲ ከባቢ ይፈልጡ'ኳ እንተ ዘይነበሩ፡ ቁሩብ ከውሊ ኣብ ዝረኽቡሉ ክዕርፉ ወሰኑ። ክሳዕ ዝወግሕ ድማ ብተዘማዲ ብሕትው ዝበለ ቦታ ብምርካብ፡ ግናዕ ኣእዳዎም ተተርኢሶም ጎቦ ኽዀኑ ተገምሰሱ። ከይተፈለጦም ድማ ብኡብኡ ድቃስ ወሓጦም።

ገለ ከም ዝሰምዐት ብሃንደበት ብድድ በለት። ዘተሰኣ ንምፍላጥ፡ የማነ ጸጋም ቁሊሕ በለት። ካብኦም ርሕቕ ኢላ ትሓልፍ ዝነበረት መኪና ዝፈጠረቶ ድምጺ ምዃኑ ተረድኣ። እቲ ካልኣያ'ውን ሕሹሕሹኽታ ስለ ዘበራበሮ፡ ስምብድ ኢሉ ተስአ። ገጹ፡ ብፍላይ ከኣ ክልተ ጎበታት ኣፉ እናጸረገ፡ "ደሓን ዲኺ ፧"በላ። ስለምንታይ ከም ዝሓተታ ይርድኦ ኣይነበረን። "ደሓን'የ፣" በለቶ ብልኡም ድምጺ። ኣብ ዘይፈልጥዎ ምድሪ፡ ኣብ ባድማ በረኻ፡ ክሳዕ ክንድኡ ምድቃሶም፡ ንኽልቲኣቶም ገረሞም። ብድኻም ተሸኒፎም ስለ ዝነበሩ ግና፡ ክይፈተዉ ክድቅሱ ነይርዎም። ንመርሽ'ዶ 'ሞ ተበሃሃሉ። ንሳ'ውን ብውሽጣ፡ "ንሕምቶ'ዶ ሕቶ፣" በለት፡ ካብ ዘላቶ ተሲኣ ተተርኢሳትሉ ዝነበረት ክሹፍ እናነገፈት። ኣፋ ሓመድ ሓመድ ጠዓማ። ካብ ዘይሕጸብ'ውን ሳልስቲ ኰይንዎ ስለ ዝነበረ፡ ጣዕሚ ኣፋ ክሳዕ ትጸልኦ ዝረስሐ ኰይኑ ተሰምዓ። እዚ ኵሉ ግና፡ እቲ ዝቐለለ ብድሆ ጕዕዞኦም'ዩ ነይሩ። ኣብቲ ዝደለይዎ ክሳዕ ዝበጽሑ፡ ኵሉ ዝገጥሞም በዲሆም፡ ከይተሰነፉን ከይተሓለሉን ክገጥምዎ ምኽሮም ስለ ዝቖረጹ፡ ጽንዓት ኣብ ገጾም ይርአ ነበረ። ክሳዕ ሕጂ ዝመጹዎ መገዲ፡ ከምቲ ብወረ ዝሰምዕዎ ቀሊል ኰይኑ ኣይረኸቡዎን። "ዝወዓለ ይንገርካ፣" ዝበሃል ምስላ ዓበይቲ ዘኪራ፡ "ነገራት ብግብሪ ክሳዕ ትምኰሮም ቀለልቲ ይመስሉ፣" በለት። ንኸተማ ከሰላ ገጾም መገዶም ከምርሑ ስለ ዝበሮም፡ ካብ ሓሳብ ማዕበል ወጺኣ፡ ኣብቲ መኪና ዝሓለፈቶ መገዲ ኣቕንዑ። ቁሩብ ምስ ተጓዕዙ፡ ኣሰር መካይን ዝኸዳሉ ስለ ዝረኣዩ፡ ንዕኡ ተኸቲሎም መገዶም ክቕጽሉ ተሰማምዑ። ብተዛማዲ'ኳ ሃዲኦም እንተ ነበሩ፡ ኣብቲ ጸታሕ ጎላጉል በይኖም ጥራይ ይጓዓዙ ምንባሮም፡ ስክፍታ ይስምዖም ነበረ። ብኸምዚ ገለ ሰዓታት ምስ ተጓዕዙ፡ ብቑጽሮም ብርክት ዝበሉ ሰባትን ሒደት መካይን ደው ዝበላሉ ካብ ርሑቕ ርኣዩ። ከተማ ኣቲና ኢና ኢሎም ስለ ዝሓሰቡ፡ ብጭንቀት ዝተኣስረ ጭዋዳታት ገጾም ክፍታሕ 'ከሎ ተሰምዖም። ስጉምቶም ድማ ቅልጣፈ ወሰኽሉ። ከሰላ ምስ ኣተና፡ ኣበይ ከነብል ኢና ዝብልሕ ሕቶ ከዋጥራ ጀመረ። ነቲ ምስኣ ዝነበረ ድማ ሓተቶ። ንሱ ግና ብምቕልል ዝበለ፡" ብዛዕባኡስ ግዲ የብልክን። ኣድራሻ ሓደ ዘመደይ ሒዘ ስለ ዘለኹ፡ ሓቲትና ኣይንስእኖን ኢና፣" በለ። እዚ ድማ ንዓኣ ዓጻጽምቲ ዝፍውስ ብስራት ኰይኑ ተሰምዓ። "እዝስ ንዓይ ክብል ኣምላኽ ዘዳለዎ'ዩ፣" በለት። ብሓጎስ ድማ ኣዒንታ ማይ ቋጸረ። ኣብቲ እቶም እኩባት ሰባት እናቀረቡ ምስ ከዱ፡ ዕላሎም ኵሉ ተቋሪጹ፡ ኣቃልቦኦም ተወስደ። እናቐረቡ ብዝኸዱ መጠን ከኣ፡ ስግኣቶም እናወሰኸ ከደ። መሳርያ ዝተዓጥቀ ወተሃደር ኣብኦም ገጹ ክመጽእ ምስ ርኣይዎ ከኣ፡ ኣብ ከሰላ ዘእቱ "ኬላ" ምዃኑ ተረድኡ። ልቦም ድማ ኣብ ውሽጦም ትመክኽ ዘላ መሰሎም። ብኸቢድ መጽፋዕቲ ከም ዝተሃርመት፡ ምእማን ስኢና፡ መሬት ብፍጥነት ትዘውር ዘላ ኰይኑ ተሰምዓ። ኣጉናታ ኵሉ ስለ ዘደንገጾ፡ "ኣጆኺ ሓንቲ ኣይገብሩናን'ዮም፣" ብምባል ከደፋፍራን ከተሃዳድኣን ፈተነ። ካብቲ ኬላ ኣባታቶም ዝቐረበ ወተሃደር፡ ሰላም ድሕሪ ምባሉ፡ መንነት ወረቀት እንተ'ለዎም ሓተቶም። ከም ዘይብሎም ምስ ነገሩዎ፡ ተቐላጢፉ ኤርትራውያን እንተ ዀይኖም ሓተቶም። ኤርትራውያን ብኸምዚ ክሓልፉ ሓድሽ ከም ዘይኰነ ካብ ኣዘራርብኡ ተረድኡ። ብዙሕ ከየዛረበ ድማ፡ ኣብቲ ኣብ ቅድሚኦም ዝነበረ ገዛውቲ ሒዙዎም ከደ።

ዓስራይ ክፋል

ዓዲ ሰብ ኣቲና እናበሉ ዘይሓሰቡዎ ከምዚ ክገጥሞም ምስ ምንታይ ከም ዝቁጸር ሕርብት በላ። "ወይ ኣነ ዝዕድለይ!" በለት፡ ውሽጣ ጓሂ ክወራ 'ከሎ እናተሰምዓ። እዚ ዅሉ ልባ ክሳዕ ክትውተፍ 'ከላ ዝስምዓ ሃዲማ ዘምለጠቶ ከይኣክል፡ ኣብ ኢድ ወተሃደራት ሱዳን ምውዳቖም ኣዝዩ ኣስደመማ። "እንቋዕ ኣብ ኢድ ወተሃደራት ኤርትራ ኣይወደቕና!” ክትብል ደለየት። ዝጸበዮም ዝነበረ ስለ ዘይፈለጠት፡ እቲ ወተሃደር ኣበይ ገጹ ሒዙዎም ይኸይድ ከም ዝነበረ ስለ ዘይፈለጡ፡ ወለሓደ ክትብል ኣይደለየትን። "ወይ ኣነ ሓሻኺ፡ ነዚ ወዲ'ውን ለኪመዮ!" በለት፡ ካብ ንእስነታ ዝሓለፈቶ ጸበባ ከም በርቂ ባሕታ ኣብ ሓሳባ እናተቐጀለ። ምስቲ መጓዕዝታ ድሮ ኣዝዮም ተቐራሪቦም ስለ ዝነበሩ፡ ብጓሂ ዝተደወና ገጻ እናጠመተ፡ ዝብሎ ጠፍኦ። ብፍላይ እቲ ወተሃደር ነንበይኖም ፈልዩ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ኣንፈት ክወስዶም ምስ ጀመረ፡ መሬት ብመዓልቲ ዝጸልመተት ኰይኑ ተሰምዓ። "እዋእ!" በለት፡ ነቲ መጓዕዝታ ወዲ እናጠመተት። ኢዱ ቀጥ ኣቢላ ብምሓዝ "ካብኡ ኣይፍለይን'የ!” ክትብል ደለየት። ሳዕቤኑ ስለ ዘፍርሃ ግና፡ ስቕ ክትብል መረጸት። ካብኣ ፈልዮም ንዕኡ ምውሳዶም፡ ክልተ ኣዒንታ ዘንቆርዋ ኰይኑ ተሰምዓ። እዚ ዅሉ ጉዕዞ ምስኡ እንተ ዘይትነብር፡ ብቛንቋ ክረዳድኦም እንተ ዘይክእል፡ ከመይ ምዀነት፧ ምግማቱ ሕርብት በላ። ብዘይ ብኡ መገዳ ክትቕጽል ዘይከኣል ኰይኑ ተሰምዓ። ብፍላይ ከኣ ኣብ ምድሪ ሱዳን፡ ቋንቋ ዓረብ ኣብ ዝዝረበሉ ምድሪ፡ ካብ ካልእ ግዜ ንላዕሊ ዘድልያ ኰይኑ ተሰምዓ። "እንተ ሓተቱኒ እንታይ ኢለ ክምልሰሎም'የ፧" ዝብል ሕቶ ኣዋጠራ። ካብኡ ምፍላዮም፡ ዝነበረታ ዝዓበየት ሃብቲ ዝወሰዱላ ኰይኑ ተሰምዓ። እቲ ዝወስዳ ዝነበረ ወተሃደር ከኣ ቤት ጽሕፈት ኣብ ዝመስል፡ ግን ከኣ ሓንቲ ሰደቓን ሓንቲ ጠረጴዛን ጥራይ ኣብ ዘለዋ ገዛ ኣእተዋ።

ነቲ ቤት ጽሕፈት ምስ ርኣየቶ ግር በላ። ተደናገረት። ገጹ ኣኽብድ ኣቢሉ ኣዒንታ እናጠመተ፡ "እስሚክ ምኑ፧" ኢሉ ሓተታ። ዋላ'ኳ ቋንቋ ዓረብ ዘይትፈልጥ እንተ ዀነት፡ ስማ ይሓታ ከም ዘሎ ተረድኣ። ከይተማትአት ነገረቶ። ቅጽል ኣቢሉ ብስማ እናጸውዐ፡ "ፍሉስ ዕንድኺ፧" በላ። እንታይ ይብል ከም ዝነበረ ስለ ዘይተረደኣ ጠሚታቶ ስቕ በለት። መሊሱ ድምጹ እናወሰኸ፡ ኣቋውማ ኣካላቱ እናመዓራረየ፡ "ፍሉስ፡ ፍሉስ፣" በላ እናፋጠጠላ። ከይሃርማ እናፈርሀት፡ ብቛንቋ እንግሊዝኛ ጌራ፡ "ኖ ኣራቢክ፣" በለቶ። ኣብኣ ገጹ እናቐረበ፡ "ማኒይ፡ ማኒይ፣" በላ፡ ዓባይ ኣጻብዕቱ ምስ ማእከለትን ሓባሪቶ ኣጻብዑን ኣናፋሕፈሐ። ምቕራቡ ፍርሂ ስለ ዝፈጠረላ፡ ቅልጥፍ ኢላ "ኖ፡ ኖ፣" በለቶ። "ኤሬትሪ ዕንድኩም ከቲር ማኒይ፣" በላ ሓውሲ ኣሽካዕላል እናገበረ። ገለ ክገብራ እንተ ፈቲኑ ክትገብሮ ትኽእል ንምሕሳብ፡ ነቲ ዝነበርዎ ንእሽቶ ገዛ በ'ዒንታ ኣኹሊላ ዳህሰሰቶ። ብዘይካ ብድሕሪኣ ዝነበረት ንእሽቶ መስኰትን ግፍትን ኢላ ዝነበረት መእተዊ ማዕጾን እንተ ዘይኰይኑ፡ ካልእ ተስፋ ዝህብ ነገር ኣይነበረን። እቲ ወተሃደር ዝሓተቶ ስለ ዘይረኸበ፡ ክፍትሻ ኢሉ ኣብኣ ገጹ ቅርብ በለ። ተቐላጢፉ ድማ ኢዱ ኣብ ጅባኣ ኣእተወ። ክትደፍኦ ደለተይ። ሳዕቤን ከይህልዎ ኢላ ብምስጋእ ግና፡ ስቕ ኢላ ተፈተሸት። ቅድሚትን ድሕሪትን ጁባኣ ፈቲሹ ምስ ወድአ፡ ኣብ ኣእጋራ ወረደ። ብቛንቋ ዓረብ እናተዛረበ ድማ፡ ንጫምኣ ስሒቡ ኣውጽኦ። ገለ ከም ዘይብሉ ምስ ርኣየ፡ መሊሱ ኣብ ኣእጋራ ደርበዮ። ቅርብ ኢሉ ብመንኩባ ኣቢሉ ኣእዳዋ ድሕሪ ምፍታሽ፡ ኣብ ትሽትሻ ገጹ ኣእዳዉ ኣእተዎ። ፍርሂ ምስቲ'ቲ መዓልቲ ዳህሪ ተሓዋዊሱ ኣዝያ ክትርህጽ ጀመረት። ኣእዳዉ ኣብ ኣጥባታ ምስ ኣቕረቦ፡ "ያ ሓራም!" ኢላ ደፍኣቶ። እቲ ወተሃደር ዘይተጸበዮ ኰይንዎ ስምብድ በለ። ዝረኣዮ ከም ዘየለ ንምርግጋጽ፡ ኣብቲ ማዕጾ ገጹ እናጠመተ፡ "ያ ከልብ!" እናበለ፡ ነቲ ማዕጾ ምሉእ ብምሉእ ኸፈቶ። ክትወጽእ እና'መልከተ፡ "ኣራሕ!" በላ፡ ዝደለዮ ስለ ዘይረኸበ ቁጥዓ ኣብ ገጹ እናተነበበ። ዝገደደ ከይመጻ እናፈርሀት፡ ብውሽጣ ክትጽሊ ጀመረት። በይና ብምዃና፡ ከም ኣብ ማእከል ወኻሩ ዝተኸበት በጊዕ ዀይኑ ተሰምዓ።

ጎኒ ጎና እናሰጎም ድማ ኣብ ንሓድሕደን ፍትት ኢለን ዝነበራ ክልተ ገዛውቲ ወሰዳ። ክልቴኣተን ብደገ ብመሸጎር ተዓጽየን ነበራ። መሸጎር ሓጺን እታ ቀዳመይቲ ክፍሊ ክኸፍቶ ጀመረ። መሪቱ፡ ዘይቲ ካብ ዘይልከ ግዜ ዘቝጸረ ይመስል ነበረ። ክኸፍቶ 'ከሎ፡ "ሓጨጭ" ዝብል ጽምጺ ኣስምዐ። ላዕልን ታሕትን ኣቢሉ ምስ ኸፈቶ ከኣ፡ ከትኣቱ ኣመልከተላ። ኣጋ ምሸት ዀይኑ ስለ ዝነበረ፡ ብንእሽቶ መስኰት ጥራይ ዝኣቱ ዝነበረ ብርሃን ብዝግባእ ከብርሆ ስለ ዘይኽኣለ፡ ጽልግልግ በላ። ብፍላይ ብደገ ጸኒሕካ ክትኣቱ 'ከለኻ ጸልማት ዘሎ'ዩ ዝመስል። ከምቲ ዝተኣዘዘቶ ምስ ኣተወት፡ ኣብ ቅድሚኣ ዝነበረት ኩርናዕ'ቲ ቤት ኰፍ ክሳዕ ትብል ተጸበያ። ሰብ ኣብቲ ቤት ከም ዘሎ ኣረጋገጸት። ኰፍ ምስ በለት ግና፡ ብሻዑ ማዕጾ ስለ ዝዓጸዎ ጽልምት በላ። ገም ኣቢሉ ምስ ዓጸዎ፡ ብድምጺ'ቲ ማዕጾ ሰምበደት።

ኣብታ መርከብ ኣብ ጎና ኰፍ ኢላ ዝነበረት መሓዛኣ ጓል ከኣ፡ መንኰባ እናተንከፈት፡ "ደሓን ዲኺ፧" ኢላ ሓተተታ። "ኡኡኡፍፍፍፍፍ!" በለት ኣበይ ከም ዘላ ንምርግጋጽ ንየማነ ጸጋማ ብምጥማት። ብዘይካ ጸልማት ዝወሓጦ ከውታ ለይትን እታ መርከብ ትጭንግዖ ዝነበረት፡ "ሻሻሻሕ ሻሻሻሕ" ዝብል ድምጺ ማይ ባሕርን እንተ ዘይኰይኑ ካልእ ነገር ኣየስተውዓለትን። ጸጸኒሑ'ባ ከኣ እቶም ዝደቀሱ ቆልዑ ዘስምዕዎ ዝነበሩ ድምጺ ይስማዕ ነበረ። ኣፍ ንኣፍ ተወሃሂቦም ሕሹኽ ዝብሉ'ውን ነይሮም'ዮም። እናተሰከፉ ጸጸኒሖም ብትሑት ጽምጺ ዝስሕቁ'ውን ይስማዕ ነበረ። ገሊኣቶም ኸኣ እቲ ባሕሪ ዝፈጠሮ ንእሽቶ ማዕበል፡ ነታ መርከብ ላዕልን ታሕትን የብላ ስለ ዝነበረ፡ ደኺሞም ዝደቀሱ ካብኡ ሓሊፎም ከኣ ዝሕርንኹ ይስምዑ። ነታ ዝሓተታ መሓዝኣ "ደሓንየ፣ ዝመጻኹዎ መገዲ እናተዘከረኒ ንድሕሪት ተመሊሰ ክሓስብ ስለ ዝጸናሕኩ'የ፣" በለታ። ደሓን ምዃና ከተእምና ፍሽኽ እናበለት። "ኣብ ማህጸንኪ ዘሎ ቆልዓ ይደፍኣኪ ኣሎ'ዲዩ፧" ኢላ ሓተተታ፡ ደሓን 'ቲ ቆልዓ ንምርግጋጽ። "ምድፋእ ደኣ ኣበይ ከይተርፍ፡ ግን ከኣ ደሓን'ዩ። ደሓር ከኣ ይገርመኪ ቀትሪ ስቕ ኢሉ ኣምስዩ ምሸት'ዩ ዝነቅሕ፣" በለታ፡ ንቕድሚት ውጽእ ኢሉ ዝነበረ ከብዳ እናዳህሰሰት። ዋላ'ኳ ጾታ'ቲ ቆልዓ ትፈልጥ እንተ ዘይነበረት፡ ከም ልምዲ ኰይንዋ'ዩ መስለኒ፡ ከም ወዲ ጌራ ትጽውዖ ዝነበረት። ነቲ ጸልማት ዘጎልበቦ፡ ኣርሒቕካ ዘይተማዕድወሉ ባሕሪ እናጠመትት፡ ኣብቲ ዘቋረጸቶ ማዕበል ተዘክሮ ተመልሰት።

ብመስኰት ዝኣቱ ዝነበረ ብርሃን፡ ነቲ ኣዒንታ ኸዲንዎ ዝነበረ ጸልማት ስለ ዝገልሆ፡ ብዘይ ጸገም ክትርኢ ጀሚራ ነበረት። ቀስ ኢላ በ'ዒንታ እናሰረቐት፡ ኣብቲ ቤት ማእሰርቲ ዝነበራ ከምኣ መተኣስርታ ክጥምተን ጀመረት። ኵለን ይጥምትኣ ስለ ዝነበራ ዘይምቹእነት ተሰምዓ። ኣዒንታ ብሓደ ሸነኽ'ቲ ገዛ ኰፍ ኢለን ኣብ ዝነበራ ክልተ ኣዋልድ ዓረፋ። ብልባ ኸኣ "እዚኣተንስ ከምዚ ኸማይ ኤርትራውያን ይመስላ፣" በለት። ደፊራ ክትሓተን ግና ኣይኸኣለትን። ንሳተን'ውን ከምኣ ሕቶ ዝሓታ ዝነበራ ክመስላ፡ ቀው ኢለን ጠመትኣ። ሓንቲ ካባታተን ምቕልል ኢላ፡ ግን ከኣ እናተሰከፈት፡ "ኤርትራዊት ዲኺ፧" ኢላ ሓተተታ። ንሳ'ውን ባዕላ ክትሓቶ ትደልዮ ሕቶ ስለ ዝነበረ፡ ገና ሕቶኣ ከይወደአት፡ "እወ፣" በለት ስምዒታ ክትቖጻጸር እናፈተነት። ካብ ዘላቶ ዘሊላ ክትሓቑፈን ምደለየት፡ ርእሳ ምግታእ ግና ዝሓሸ መሰላ። ከይተማትአት ድማ ኣባታተን ቅርብ በለት። ነተን ካልኦት ሕጃብ ጌረን ዝነበራ ከይተጻብበለን ስለ ዝፈርሀት፡ ይቕረታ ሓተተተን። ብቛንቋ ክረዳድኣ ዘይኽእላ ምዃነን ምግማቱ ዘጸግም ኣይነበረን። ሕብሪ ቆርበተን ኰነ ኣቃውማ ገጸን ካብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ከም ዘይኰና ይሕብር ነበረ። ኣብተን ኤርትራዊት እንተ ዀይና ዝሓተታኣ ምስ ቀረበት፡ ብቕጽበት ዓይኒ ዕላለን ጀመራ። ዝመጻሉ መገዲ ከዕልላ፡ ኣብ ማዕበል ተዘክሮ ክሕምብሳ ጊዜ ኣይወሰደለንን። ከይተፈለጠን ድማ ሓደ ሰዓት ዝኣክል ምስ ኣዕለላ፡ መሸጎር ማዕጾ ክኽፈት ጀመረ። ካብ ዕላለን ኣቋሪጸን ከኣ፡ ኣዒንተን ኣብቲ ማዕጾ ቀው ኢለን ክጥምታ ጀመራ። ነዊሕ ጸሊም ወተሃደር፡ "ኣራሕ!" ዝብል ዓው ዝበለ ጽምጺ ኣስምዐ። ትእዛዙ "ቀልጥፍ!" የስምዕ ስለ ዝነበረ፡ ቀልጢፈን ሓፍ ኢለን ኣብ ኣፍደገ'ቲ ማእሰርቲ ተሰርዓ።

ንድራር ከም ዘውጽእወን ጸኒሑ ተረድኣ። ኣብ ቅድሚአን፡ ኣብ ትሕቲ ሓንቲ ቆጥቋጥ ተጸጊዓ ዝነበረት ዕትሮ ማይ እናመልከተለን፡ ክሰትያ ሓበረን። ምስቲ ዝነበረ ሃሩር፡ ብማይ ጽምኢ ተሸኒፈን ስለ ዝነበራ ዓቢ ብስራት ነበረ። በቲ ኣብ ጎኒ'ቲ ዕትሮ ተንጠልጢሉ ዝነበረ ታኒካ ቀዲሐን፡ ጠምጠም በልኦ። ዘይተጸበያኦ ኣዝዩ ስለ ዝዘሓለን፡ ከም ካብ ፍርጅ ዝወጸ ኰነን። ክሳዕ ከስዐን ክወርድ 'ከሎ ድማ ተሰምዐን። ኵለን ብልበን ንፈጣሪአን ኣመስገና። ሰትየን ምስ ወድኣ ድማ፡ ኣብ ጸፊሕ ቁራዕ ዝመስል ዝተቐረበ መግቢ ሃብወን። ሩዝ'ዩ ዝነበረ። ተረፍ ጽጋቦም ምዃኑ የፍልጥ ነበረ። ጠምየን ስለ ዝነበራ ግና፡ ከይተወላወላ በልዐኦ። ከብደን ኣዐንጊለን ምስ ወድኣ፡ ኣብቲ ጥዑም ንፋስ ኣጋ-ምሸት ዝነፍሰሉ ዝነበረ፡ ንገለ ደቓይቕ ኰፍ ምስ ኣበልወን፡ ኣብቲ ቤት ማሕቡስ ተመልሳ። ዋላ'ኳ ልበን ከቢዱ፡ ሓዘን ይስምዐን እንተ ነበረ፡ ካብ ሓደ ዓዲ ዝመጻ፡ ሓደ ቋንቋ ዝዛረባ፡ ሓደ ሽግር ዝብድሃ ብሓንሳብ ምርኻበን፡ ንገለ ሻቅሎኦን ኣቃለሎ። ድኻም ክሳዕ ዘሸንፈን፡ ጎባብቲ ኣዒንተን ባዕሉ ክሳዕ ዝሽፈን፡ ዳርጋ ምሉእ ለይቲ ከዕልላ ሓደራ። ከይተፈለጠን ኣብ ኰፍ ኢለናሉ ዝነበራ ተገምሲሰን ደቀሳ። ምድሪ'ቲ ቤት ክትድቅሰሉ ኰነ ኰፍ ክትብለሉ ምቹእ ኣይነበረን። ኣማራጺ ስለ ዘይነብረን ግና፡ ከኩሽፈን ተጎልቢበን ደቀሳ። ብቁሪ ዝመጸ ሻቅሎት ኣይነበረንን። ዋላ'ኳ ቀትሪ ኣዝዩ ሃሩር እንተ ዀነ፡ ጸሓይ ዓይኒ ክትሕዝ 'ከላ፡ ንፋስ ሰሜን ንመሬት ዝሕልሕል'ዩ ዘብሎ። ሃንደበት፡ ገና ንግሆ 'ከሎ፡ ማዕጾ'ቲ ቤት ማእሰርቲ ገልጠምጠም በለ። ሰምቢደን ኵለን ኣብ ዘዘለዋኦ ኰፍ በላ። ሓደ ካብቶም ወተሃደራት ከኣ፡ ዓው ብዝበለ ድምጺ፡ "ኣራሕ! ኣራሕ!" በለን። ኩሽፈን ሒዘን ቅልጥፍ ኢለን ንግዳም ወጻ።

ከምቲ ዝሓለፈ መዓልቲ ዝገበራኦ፡ ወጺአን ተሰርዓ። ነተን ኤርትራውያን ድማ ንበይነን ፈለይወን። ከምኡ ምግባሮም'ውን ሻቅሎት ፈጠረለን። "ስለምንታይ ኰን ይኸውን፧" ዝብል፡ ወለሓደ ክምልሰለን ፍቃደኛ ኣብ ዘይብሉ፡ ንሓሰበን ኣዋጠሮ። ብድሕሪታ ዝተኸፍተት መኪና ድማ መጸት። መራሕ'ታ መኪና፡ ኣብ ርእሱ ጻዕዳ ሻሽ ዝተዓለመ፡ ሲቪላዊ ክዳን ዝተኽድነ ስለ ዝነበረ፡ እንታይ ትርጉም ከም ዝህብኦ ጠፍአን። ሓንቲ ቃላ ከየውስኣ፡ ተጠማሚተን ስቕ በላ። ስምዒተን ክስዕረን ጀመረ። ብዝተኻእለን መጠን ግና ርእሰን ክገትኣ ፈተና። ክስቀላ ምስ ተሓበረን፡ በብሓደ ብዘይ ገለ ጸገም ኣብቲ ድሕሪት መኪና ተወጥሓ። እቶም ወተሃደራት ሱዳን፡ ጠሚቶምወን ብቛንቋ ዓረብ እናተዛረቡ፡ ፍሽኽ ይብሉ ነበሩ። እታ ሓንቲ ኸኣ፡ "እንታይ ኰይኖም'ዮም ዝስሕቁ ዘለዉ፧" በለት፡ ርጉጽ መልሱ ክህብኣ ዝኽእል ከም ዘየለ እናፈለጠት። "እዚኦም'ኳ ኣዋልድ ተሪኦም ቀልቦም'ዮም ዘጥፍኡ፣" በለት፡ ፍርሂ ንሓሳበን ከም ዝገዝአ ኣብ ድምጸን የፍልጥ ነበረ። መኪና ስለ ዝተበገሰት ግና ዘረባአን ኣቋሪጸን፡ ጎኒ'ቲ መኪና ኣጽኒዐን ብምሓዝ ኣንፈቱ ኣብ ዘይፈለጥኦ ጉዕዞአን ጀመራ።

መራሕ መኪና ቆጸሮ ከም ዘለዎ፡ ኣብቲ ዓጋቲ ዘይንበሮ ጎላጉል፡ ክሕምበብ ጀመረ። ተኸዲነናኦ ዝነበራ ኩሽፍ ንፋስ ክወስዶ ስለ ዝደለየ፡ በቲ ካልኣይ ኢደን ቀጥ ኣቢለን ብምሓዝ፡ ምስ ንፋስ ክቃለሰ ጀመራ። ዝኸዳኦ ኣንፈት ዘይምፍላጠን፡ ኣብ ልቢ ኵለን ከቢድ ሻቅሎት ነበረ። "ዓድና ጥራይ ከይመልሱና፧" በለት ሓንቲ ካብ መንጉአን። "ኣቲ እንታይ ጌርናኪ፧ ሓደ ኣፊቱ፧ በጃኺ ጡፍ በልዮ፣" በለት፡ ዘረባኣ እናሰንበዳ። ኣብ መንጉአን ስቕታ ስለ ዝሰፈነ፡ ካብ ምሞዕዳው እቲ ከባቢ ሓሊፋ ሓሳባታ ኣብ ካልእ ኣላገሰ። ነቲ ምስኣ ዝነበረ መጓዕዝታ ድማ ዘከረቶ። "ኣበይ ይህሉ ይኸውን፧" ኢላ ሓሰበት። ኵሉ ግዜ ነዋልድ ከም ዝቀልል ዝብል ምርዳእ ስለ ዝነበራ፡ "ኣይቐጥቕጥዎ ጥራይ፣" በለት። ኣብ መገዲ ዘሕለፍዎ ግዜ፡ ክሳዕ ክንደይ ከም ዝሓገዛ ብምዝካር፡ "ፈጣሪ ኣቦ ባዕልኻ ሓልዎ፣" ብምባል ምሕጽንትኣ ኣብጽሐት። ካብኡ ሓሊፋ ትገብሮ ነገር ኣይነበረን። ካልኣይ ግዜ ክራኸቡ እናተተስፈወት፡ ኣብ ማዕበል ሓሳብ ምሕንባስ ቀጸለት። እታ መኪና ጉድጋድ ረኺባ ሓጎጽጎስ ስለ ዝበለት፡ ኣብ ህልው ህሞት ተመልሰት። "ዘይስንኻ ጸጸር ቆርጥመሉ፣" ኰይንወን፡ ብጥንቃቐ ዘይምዝዋሩ ኣሕረቐን። ምንም ክብላ ከም ዘይኽእላ ይፈልጣ'የን። ሓርቆተንን ሻቕሎተንን ቆርጢመን ስቕ በላ።

ኣስታት ሰለስተ ሰዓት ምስ ተጓዕዙ ድማ ኣጋዱ ኣብ ዘለውዎ ቦታ በጽሑ። ኣቆልዑት ክጻወቱ፡ ኣንስቲ'ውን መዓልታዊ ተግባረን ክገብራ ኣብዝን ኣብትን ክብላ፡ ሓሓሊፉ'ውን ኣጓብዝ ኰፍ ኢሎም ከዕልሉ ተዓዘባ። ገጾም እንተ ጠመታ፡ ደቂ ዓደን መሰልወን። ሓንቲ ካብኣታተን ከኣ፡ "ኣቲ ዓድና'ዮም መሊሰሙና መስለኒ፧" በለት፡ ክትበኪ እናደለየት። ካበይ ተበጊሳ ትዛረብ ከም ዘላ ስለ ዘስተውዓላ፡ ወለሓደ ኣይመለሳን። ብፍላይ እናሓለፋ 'ኸለዋ፡ ብትግርኛ ዝዛረብ ሰብ ምስ ሰምዓ፡ ኣብ ገጸን ተስፋ ምቑራጽ ክንበብ ጀመረ። መራሕ መኪና'ውን እተወሃቦ ትእዛዝ ንምፍጻም፡ ትኽ ኣቢሉ ኣብ ሓደ ቤት ጽሕፈት ወሰደን። ሞተር መኪና ምስ ኣጥፍአ ከኣ፡ ሓደ ጎበዝ ካብቲ ኣብ ቅድሜአን ዝነበረ ቤት ጽሕፈት ወጸ። ሰላም ድሕሪ ምባል፡ ኵለን ትግርኛ ዝዛረባ እንተ ዀይነን ሓተተን። ርእሰን እናነቕነቓ ከኣ ዓይኑ ዓይኑ ጠመታኦ። ንሱ'ውን ሻቅሎተንን ሕቶአንን ዘንበበ ክመስል፡ "ኣጆኽን ኣይትፍርሃ፣" በለን። መዛረቢ መገዲ ስለ ዝረኸባ፡ ተቐዳዲመን "ኣበይ ኣለና፧" ኢለን ሓተታኦ። "ኦኦ" ድሕሪ ምባል፡ "እዚ መዓስከር ስደትኛታት ወዲ ሸሪፈይ ይበሃል፣" በለን፡ ሻቕሎአን ከም ዝስዕሮ ርግጸኛ ብምዃን። ሰዓባኒ ኢሉወን ድማ ኣብቲ ቤት ጽሕፈት ኣተወ።

ይቕጽል

ሓው ሳምሶን ምስግና

Back to the blog